AYDINLANMA VE GÖLGE SORULARI

10. sınıflar ve tyt – yks fizik konusu. Noktasal ve küresel ışık kaynaklarından çıkan ışınların önlerindeki engele göre perdede oluşturdukları gölge şekilleri ve hesaplamalar.



Soru – 1 

 Golge_T1S1


Şekilde O noktası perdenin merkezidir. L cismi saydam olmayan küresel bir cisim, K cismi küresel bir ışık kaynağıdır.

K cisminden çıkan ışınların perdede oluşturacağı tam ve yarı gölgenin yarıçapları kaç birim olur?


Çözüm:

Küresel ve saydam olmayan bir cisim, küresel bir ışık kaynağının önüne konulursa perdede hem tam gölge hem de yarı gölge oluşur.

Tam ve yarı gölgeyi çizmek için ışık kaynağından perdeye, saydam olmayan cismi teğet geçecek şekilde 4 adet ışık ışını çizmek yeterlidir.

Bu ışık ışınlarının birer tanesi ışık kaynağının alt ve üst kısmından düzgün bir şekilde çizilir ve çizilen ışının saydam olmayan cismi teğet geçmesine dikkat edilir.

Diğer iki ışın yine ışık kaynağının alt ve üst kısmından perdeye doğru çapraz olarak çizilir. Yani ışık kaynağının alt kısmından çıkan ışın, saydam olmayan cismin üst kısmından geçecek şekilde, ışık kaynağının üst kısmından çıkan ışın saydam olmayan cismin alt kısmından teğet geçecek şekilde çizilir.

Düzgün şekilde çizilen ışık ışınları perdede tam gölgeyi oluşturur. Çapraz çizgilerle düzgün çizilen çizgiler arasında kalan bölge yarı gölgeyi oluşturur. Çapraz çizgilerin alt ve üst kısımlarında kalan bölge ise ışık kaynağının tüm kısımlarından ışık aldığından aydınlık olur.

 Golge_T1S1


Şekilde oluşan gölgelere bakarsak tam gölgenin yarıçapının 0,5 br yarı gölgenin yarıçapının ise 2,5 birim olduğu görülür.


Soru – 2 

Golge_T1S2


Şekilde; K noktası gözün bulunduğu nokta, L saydam olmayan küresel bir cisim, M ise ışık kaynağıdır.

K noktasından ışık kaynağına bakan bir göz ışık kaynağını nasıl görür?


Çözüm:

Soruyu çözmek için M noktasında bir ekran, K noktasında noktasal bir ışık kaynağı varmış gibi düşünürüz. K noktasından evvela kürenin ekran üzerindeki görüntüsünü elde etmek için 2 ve 3 numaralı ışınları çizeriz. 1 numaralı ışın gözün ışık kaynağının üst kısmını rahatça gördüğünü gösterir.

Kürenin ışık kaynağının bulunduğu bölgede görüntüsünü elde ettiğimizde M cisminin görünen kısmı ışık kaynağının görünen şeklidir.

 Golge_T1C2



Işık kaynağı aşağıdaki şekilde görülecektir.

 Golge_T1C2b


Bu şekilde bir göz, önündeki bir engelin arka kısmında bulunan ışık kaynağına bakıyorsa, ışık kaynağının görünüş biçimini bulmak için öncelikle ışık kaynağının bulunduğu noktada bir ekran varmış gibi düşünerek engelin burada görüntüsünü oluşturmalıyız. Bunun için gözü noktasal bir ışık kaynağı gibi düşünebiliriz. Bu şekilde kolayca ışık kaynağının görünüş şeklini elde edebiliriz.



Gölge oluşumu ve ışık kaynaklarının görünüş biçimi bir dizi sayfa ve sorudan oluşmaktadır. Karşılaşabileceğiniz hemen her türlü soru tipinin çizim ve hesaplamaları yapılmıştır ve ara sıra yeni eklemeler yapılarak güncellenmeye devam edilecektir.


Aydınlanma Soruları - 2

Aydınlanma Soruları-3



SANATSAL BİLGİ

20/03/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI