BASİT HARMONİK HAREKET TEST ÇÖZÜMLERİ

12. Sınıflar ve üniversiteye hazırlık fizik dersi. Basit harmonik hareket hesaplamaları. Yay, sarkaç ve diğer esnek sistemlerin hareketi. Çözümlü testin çözümleri.



Çözüm – 1 

Bhh_T1C1


Güzergah 4 eşit parçaya bölünürse, bu güzergahta basit harmonik hareket yapan bir cismin her bir parçayı geçme süresi yukarıda gösterilmiştir. Güzergahın O noktasına komşu iki parçasını T/12 sürede, güzergahın uçlarında kalan iki parçanın herbirini ise T/6 saniyede geçer.

Buna göre M-O arasını 3 saniyede alan cisim O-K arasını da 3 saniyede alır. K-L ve N-M arasını ise 6 saniyede alır.

Böylece cisim yolun N noktasından L noktasına 3 + 3 + 6 + 6 = 18 saniyede gider. 1 periyodunu tamamlayan cisim N’den L’ye gidip geri dönmüş olacağından 1 periyot boyunca NL arasını 2 kez almış olacaktır.

Dolayısıyla periyodu 18.2 = 36 saniyedir.

Bu soruyu kısa yoldan aşağıdaki gibi çözebiliriz.

T = 3
12




T = 36 s


Doğru cevap A seçeneği.


Çözüm – 2 

Bhh_T1C2


Cisim K noktasından L noktasından K noktasına 3 saniyede gelmişse, K noktasından O noktasına 1,5 saniyede gider. Dolayısıyla O-L arasını 4,5 saniyede almış olur. O-L arasını 4,5 saniyede alırsa, O-N arasını da 4,5 saniyede alır. N-L arasını 9 saniyede almış olur. Buna göre cismin periyodu 18 saniyedir.

O-L arası 1 m = 100 cm’dir. Dolayısıyla cismin genliğini 100 cm olarak alabiliriz.

t = 0 anında L noktasında bulunan bir cismin konum denklemi aşağıdaki gibidir.

x = A.cos(ω.t) 

Buna göre hareketlimizin konum denklemi;

x = 100.cos(2π.t/18 ) şeklinde olur.

t = 5 s’de;

x = 100.cos(100°)

x = 100.( - 0,17)

x = - 17 cm

Cisim O-M arasında O noktasından 17 cm ileridedir.

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 3 

Bhh_T1C3


Cisim t = 0 anında O noktasında ise cismin konum denklemi;

x = A.sin(ω.t) şeklindedir.

Hareketin genliği 40 cm’dir.

ω =
T



Buna göre cismin konum denklemi,

 x = 40.sin(2π.t/9)

t = 12 için,

x = 40.sin(2π.12/9)

x = 40.sin(480°)

x = 40.(0,87)

= 34,8 cm

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 4 

Cisim, O-K arasını T/12 sürede, K-L arasını T/6 sürede alır. Bu iki süreyi toplarsak 4,5 değerini verir;

4,5 =T 
+T
6
12




4,5 =3T
12



T = 12.(4,5)
3




T = 18 s

Cismin periyodu 18 saniyedir.

Cismin konum denklemi;

x = 18.sin(2π.t/18) şeklindedir.

Konum denklemi A.sin(ω.t) ise hız denklemi;

V = ω.r. cos(ω.t) şeklinde olur.

ω.r = 2.3 .18 
18



= 6

Buna göre cismin hız denklemi;

V = 6.cos(2π.t/18)

Şeklinde olur.

t = 20 s’deki hızı;

V = 6.cos(2π.20/18)

V = 6.cos(400°)

V = 6. (0,77) = 4,62 cm/s


Doğru cevap B seçeneği


Çözüm – 5 

Cismin maksimum ivmesi;


Cismin maksimum ivmesi;

amax = ω2.r denklemiyle bulunur.

ω = 2.3
7,2



ω = 0,8

ω2 = 0,64

Burada bize genlik bilgisi lazımdır.

Cismin konum denkleminden genliğini bulabiliriz. Konum denklemi;

x = A.sin(ω.t) şeklindedir.

Cisim t = 3 saniyede A noktasında 15 cm uzakta ise

15 = A.sin(2.π.3/7,2)

15 = A.sin(1080/7,2)

15 = A. 0,5

A = 30 cm

Hareketin genliği 30 cm’dir. Maksimum ivmesi ise;

 amax =0,64 . 30

= 19,2 cm/s2


Doğru cevap D seçeneği.


Çözüm – 6

t = 0 anında denge noktasında bulunan bir cismin konum denklemi;

x = 50.sin(2π.t/10) 

şeklinde ise periyodu 10 saniyedir.

Herhangi bir andaki kuvvet;

F = m.ω2.r.cos(ω.t) dir.

Bağıntısı ile bulunur.

Buna göre t süresini bulmalıyız. Konum denkleminde t’yi bulabiliriz.

30 = 50.sin(360.t/10)

30 = 50.sin(36.t)

Sin(36t) =30
50



Sin(36t) = 0,6

Sin-1 (0,6) = 36.t

36,87 = 36.t

t =36,87
36



t ≅ 1 s

ω = 2.3
10



ω = 0,6

ω2 = 0,36

F = m.ω2.r.cos(ω.t) dir.

F = 5.(0,36).50 cos(2.360.1/10)

F = 5.(0,36).50 cos(72)

F = 90 . 0,3

F = 27 N

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 7 


Herhangi bir andaki kuvvet;

F = m.ω2.r.cos(ω.t) ifadesi ile verilir.

BHH hareketinde maksimum kuvvet ise;

Fmax = m.ω2.r ile bulunur.

Fmax = 90 N olduğuna göre,

m.ω2.r = 90 olur.

cismin t = 3 s’deki hızından periyodunu bulabiliriz.

ω =
T




ω =2.3
T



ω2 =36
T2




t = 3s değerini yerine koyarsak;

F = m.ω2.r .cos(2.π.3/T)

m.ω2.r = 90 idi.

45 = 90. cos(1080/T)

0,5 = cos(1080/T)

cos-1(0,5) = 1080/T

60 = 1080
T



T = 1080
60




T = 18 s

Şimdi genliği bulalım.

m.ω2.r = 90

8. ω2.r = 90

ω = 2.π 
= 2.3
18
18




ω = 1
3



ω2 = 1
9



m.ω2.r = 90

8.1 . r = 90
9




r = 810
8




r = 101,25 

Cismin maksimum hızı,

Vmax = ω.r

Vmax = 2.3 .101,25
18




Vmax = 33,75 m/s


Doğru cevap B seçeneği.


Çözüm – 8

Yay sisteminin periyodu,

Bhh_T1C8A


Bağıntısı ile verilmektedir. Buna göre periyodu bulursak yay sabitini hesaplayabiliriz.

Cisim A noktasında hareketsiz iken B noktasına kadar çekilip bırakıldığında tekrar A noktasına gelinceye kadar 1,5 s geçiyorsa periyodunu aşağıdaki şekilde buluruz.

T 
+T  = 1,5
12
6




3T = 1,5
12



T = 6 s

Bhh_T1C8B


k = 2 N/m bulunur.


Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 9 


m1 kütleli cismin bağlı olduğu sarkacın periyodu 18 s ise,

Bhh_T1C9A



Her iki tarafın karesini alırsak,

9 = L
10



L = 90 cm

L = 9t ise

90 =9t

t = 10 olur.

Buna göre m2 kütleli cismin asılı olduğu ip uzunluğu 16t olduğundan bu ipin uzunluğu 16.10 = 160 cm olur. Periyodu ise;

Bhh_T1C9B


T = 2.3.√16

T = 2.3.4 = 24 s


Doğru cevap A seçeneği.


Çözüm – 10

Cismin maksimum hızından yararlanarak periyodunu, periyodundan yararlanarak yay sabitini bulabiliriz.

 Maksimum hız;

Vmax = ω.r

ω = 2.π
T




r = 60 cm

24 = 2.3.60
T




T = 15 s

Yay sabiti, 

Bhh_T1C10A


İki tarafın da karesini alırsak;

225 = 36.10
k




k = 1,6 N/m


Doğru cevap D seçeneği.


Çözüm – 11 

İp uzunluğu 90 cm olan sarkacın periyodu,

Bhh_T1C11A

Kök içindeki 90 cm ifadesi m şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla bu ifade 90.10-2  şeklinde alınabilir. 10-2  kök dışına 10-1   olarak çıkar.

T = 2.3.3 .10-1


T = 1,8 s


İp x cm uzatıldığında uzunluğu L2 olsun. Sistemin yeni periyodu 2,4 s dir.

2,4 = 2.3 . √L2/10 


0,4 =√ L2/10 


0,16 = L2
10




L2 = 1,6 m = 160 cm

İpin uzunluğu 160 cm olursa periyodu 2,4 s olmaktadır. Buna göre ip;

160 – 90 = 70 cm uzatılmalıdır.

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 12

Cismin periyodundan yararlanarak yay sabitini, yay sabitinden yararlanarak istenen kuvveti hesaplayacağız.

Bhh_T1C12A


İki tarafın karesini alırsak,

25 = 4 . 10
k




k = 1,6 N/m


Cisim 60 cm ötedeyken geri çağırıcı kuvvet,

F = k.x ile bulunur.

F = 1,6 . 0,6 = 0,96 N

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 13 

Sarkacın periyodu,

Bhh_T1C13A


T = 6.0,35

T = 2,1 s

Yay kütle sisteminin periyodunun da 2,1 s olması istenmektedir.

Bhh_T1C13B


0,49 = 4 . 5
k




k = 40,8 N/m


Doğru cevap A seçeneği


BHH Test Soruları

BHH Konu Anlatımı




SANATSAL BİLGİ

21/10/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI