FİZİK BASINÇ

10. sınıf ve ygs fizik konularından, basıncın tanımı. Basınç formülü ve katıların basıncı. Eğik düzlemde basınç ve çözümlü sorular.


Basınç Nedir

Basınç birim yüzeye dik olarak uygulanan kuvvet olarak tanımlanır. Buna göre basınç uygulanan kuvvetin büyüklüğü ile doğru, bu kuvvetin uygulandığı yüzey alanı ile ters orantılıdır. Uygulanan kuvvet arttıkça basınç artar. Yüzey alanı küçüldükçe basınç yine artar. Eğer kuvveti sabit tutup, yüzey alanını büyütürsek basınç azalır. Yüzey alanını sabit tutup kuvveti artırırsak basınç artar. Bu olayların tersi de doğrudur.

Basınç cismin dokunduğu yüzeye temas eden her noktasında aynı değerdedir.


Günlük yaşantımızda karşılaştığımız birçok olayda basıncın etkisi önemli rol oynar. Örneğin ucu keskin bir bıçağın keskin olmayan bıçaktan daha kolay kesmesi, delme makinalarında sivri uç kullanımı, kara batmamak için geniş tabanlı ayakkabı kullanılması gibi birçok olay basınç konusu ile açıklanır.


Basınç Formülü:


P = Yüzeye Etki Eden Dik Kuvvet
Yüzey Alanı




P = F
A




Basınç Birimi:

SI birim sisteminde basınç birimi Pascal(pa) olarak belirlenmiştir.

1 Pascal, 1 N’luk kuvvetin 1 m2 lik yüzeye uyguladığı basıncın değeridir.

Basınç formülü birimlerle beraber aşağıdaki şekilde gösterilebilir.

1N/1m2 = 1 Pa



Katıların Basıncı


Katı cisimler ağırlıkları sebebiyle dokundukları yüzeylere bir basınç uygularlar. Ağırlığı G olan, A taban alanına sahip katı bir cisim, yüzey alanı üzerinde dengede ise katı cismin yatay düzleme yaptığı basınç


P = G/A

Formülü ile bulunur.


Katı Cisimlerin Eğik Düzlem Üzerinde Yaptığı Basınç



Şekildeki K cisminin eğik düzleme yaptığı basınç, K cisminin ağırlığının eğik düzleme dik bileşeni alınarak bulunabilir.

K cisminin ağırlığının eğik düzleme dik bileşeni;

GK .cosϑ ile bulunur.

Bu durumda K cisminin eğik düzleme uyguladığı basınç;

P = GK.cosϑ / AK


Örnek:


Şekildeki eğik düzlemde K cisminin ağırlığı 60 N ve ϑ = 30°, K cisminin taban alanı 20 cmolduğuna göre, K cisminin eğik düzleme yaptığı basınç kaç pa dır? (cos30=0,9 alınız)


Çözüm:


K cisminin ağırlığının eğik düzleme dik bileşenini bulalım.

GKdik = GK.cos30° = 60.0,9 = 54 N

P = 54
=540= 270 Pa
2
0,2




P = 270 Pa bulunur.


Örnek:


Şekildeki K cisminin ağırlığı 72 N, ϑ = 60°, K cisminin yüzey alanı 30 cm2  olduğuna göre K cisminin eğik düzleme yaptığı basıncı bulunuz. (cos60° = 1 /2)

Çözüm:

K cisminin ağırlığının eğik düzleme dik bileşenini bulalım.


GKdik  = GK.cos60°

GKdik = 72.1= 36 N
2




P = GKdik/A


P = 36
= 360
3
0,3



P = 120 Pa bulunur.



Örnek:


Şekildeki cisimlerden X cisminin taban yüzey alanı A1 = 20 cm2, h1 yüksekliği 10 cm dir. Y cisminin taban yüzey alanı A2 = 30 cm2, h2 yüksekliği 20 cm dir.

Cisimler aynı maddeden yapılmıştır.

Bu durumda cisimlerin tabana uyguladıkları basınçların PX / PY oranı nedir? 

Çözüm:

X cisminin ağırlığı

Gx  = V.d.g ile bulunur. Önce hacmini bulalım.

Vx  = 20 cm2 .10 cm = 200 cm3

GX  = 200.d.g 

PX = GX/AX

PX  =200.d.g
0,2



PX = 1000dg

VY = 30 cm2 .20 cm = 600 cm3

GY = 600.d.g.

PY = 600.d.g
0,3



PY = 2000dg


PX
=1000dg
2000dg
PY




PX
= 1
2
PY






SIVILARIN BASINCI




SANATSAL BİLGİ

12/10/2016


  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM

COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI