BİTKİLERDE ORGANİK BESİN TAŞINMASI

12. sınıflar ve YKS biyoloji dersi. Bitkilerde organik maddelerin taşınması. Floemde çift yönlü madde taşınması. Basınç – akış teorisi. Konu anlatımı.


Bitkilerde üretilen besinlere organik maddeler adı verilir. Organik maddeler fotosentez ile üretilen karbonhidratlar olabileceği gibi kökte sentezlenen aminoasitler de olabilir.

Bitkilerin kök ve yapraklarında sentezlenen organik maddelerin bitkinin tüm dokularına iletilmesi gerekir. Bitki ihtiyacı olan besini kendisi üretir. Bitkiler ürettikleri besinlerin ihtiyaç fazlasını kök, gövde veya meyvelerinde depolarlar.



Bitkilerde üretilen besinler bitkinin diğer dokularına ve depo organlarına floem boruları ile taşınırlar. Floem borularında taşıma iki yönlü gerçekleşebilir; kökten gövdeye ve gövdeden köke doğru.

Kökten gövdeye doğru genelikle aminoasitler taşınır. Gövdeden köke doğru ise karbonhidratlar taşınır.

Besinler floem borularında floem özsuyunda çözünmüş olarak taşınırlar. Floem özsuyunda su, hormonlar, aminoasitler, mineraller ve şekerler bulunur. Şeker olarak genelde disakkarit bir şeker olan sakkaroz, çözünmüş halde sükroz olarak taşınır.

Bitkilerde besin üreten hücrelere kaynak hücresi, besin depolayan hücrelere ise havuz hücresi adı verilir.

Floem borularında madde taşınması basınç – akış teorisi ile açıklanır.

Basınç - Akış Teorisi

1- Üretici hücrede bulunan sükroz floem borusuna yüklenir. Floeme sükroz yüklenmesi burada osmotik basıncın artmasına neden olur. Floemde osmotik basıncın artması, ksilem borularından floeme su geçişine sebep olur.

Organik besin önce arkadaş hücrelerine sonra kalburlu borulara geçmektedir. Suyun ksilemden floeme geçişi osmoz yoluyla olmaktadır.

2- Floem borularında su artışı turgor basıncının artmasına neden olur. Bu basınç floem özsuyunu diğer hücrelere doğru harekete zorlar. Floem özsyunu alan her hücrede osmotik basınç artar ve organik maddeler içeren sıvıyı diğer hücrelere akıtırlar. Böylece floem özsuyu kalburlu boru içerisinde hareket eder.

3- Organik besinleri içeren sıvı havuz adı verdiğimiz yapılara geldiğinde aktif veya pasif taşıma ile havuza alınırlar. Ancak havuza alınan maddeler sukroz gibi organik maddelerdir.

4- Floem borusunda organik besin yoğunluğu düşünce su tekrar ksilem borularına geçer. Ksilem borularına gelen su yukarı doğru taşınır.



Havuzlarda besin yoğunluğu her zaman floemdekinden daha büyüktür. Çünkü havuza aktarılan besinler ya buradaki dokunun beslenmesi için harcanmakta ya da nişasta ve diğer besin türlerine çevrilerek depo edilmektedir.


Bitkisel Hormonlar


SANATSAL BİLGİ

04/02/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI