BİYOMLAR

10. sınıflar ve üniversiteye hazırlık biyoloji dersi. Biyom nedir? Ekosistem ve biyom arasındaki ilişki. Yeryüzünde biyomların sınıflandırılması. Karasal ve sucul biyomlar. Konu anlatımı.


Belirli bir türden canlıların oluşturduğu topluluğa populasyon deniliyordu. Populasyonların yaşam alanına ise habitat adı veriliyordu.

Bir bölgedeki farklı populasyonların bir araya gelmesiyle oluşan canlı topluluğuna komünite adı veriliyordu. Bu komünitenin yaşam alanına biyotop adı veriliyordu.

Belirli bir bölgedeki faklı komünitelerin bir araya gelmesiyle oluşan canlı topluluğuna ekosistem adı veriliyordu. Ekosistemlerin yaşam alanına biyosfer denilmekteydi.

Belirli bir bölgedeki ekosistemlerin oluşturduğu ekolojik birime "biyom" adı verilmektedir.

Biyomlar; çok sayıda ekosistemi içine alabilir, çok büyük coğrafi sınırlar içerisinde yer alır. Bu coğrafi bölgelerin kendisine has bitki örtüsü ve hayvan türleri vardır.

Dünya bir biyosferdir, tüm ekosistemleri üzerinde taşır. Biyosfer, benzer özelliklerine göre biyomlara ayrılmıştır. Biyomlar geniş bir alanda farklı küresel yaşam kuşaklarıdır. Biyosferden sonra en büyük birim, biyomlardır.

19. yy’da yerküre, iki kutup noktası arasında 11 bölgeye ayrılmış ve hakim bitki örtüsüne göre isimlendirilmiştir. 

Bu sınıflandırma dışında cansız öğeler göz önüne alınarak da sınıflandırma yapılmıştır. Bu tip sınıflandırmada gözönünde bulundurulan özellikler; ısı, yağış, nem ve coğrafi konum gibi özelliklerdir. Bu sınıflandırma 6 biyomdan oluşur.

1- Nemli tropik ormanlar

2- Karışık ormanlar

3- Kozalaklı ormanlar

4- Step ve savanlar

5- Tundra

6- Çöl


A. Karasal Biyomlar

Karasal biyomlar sınıflara ayrılırken baskın bitki örtüsü gözönünde bulundurulmuştur. Bir bölgenin bitki örtüsüne bakarak, o bölgenin yıllık yağış miktarı ve sıcaklık ortalaması, hayvan toplulukları gibi unsurlar tahmin edilebilir. Örneğin, gür ve sürekli yeşil kalan ormanların bulunduğu bir bölgede sıcaklığın yıl boyu 0 derecenin üzerinde olduğu ve bol miktarda yağış aldığı anlaşılabilir.

Herhangi bir ormanlık alan ve çayır bölgesinin bulunmadığı bir bölgenin kurak geçtiği, sıcaklık farklarının yüksek olduğu anlaşılabilir.

Gür çayırların bulunduğu fakat ormanların bulunmadığı bir bölgenin kurak geçmeyen ancak yeterince yağış da alamayan ve kışların soğuk, yazların sıcak geçtiği bir bölge olduğu anlaşılabilir.

Ormanları da kendi içlerinde sınıflandırabiliriz. Tropikal ormanlar sıcaklığın sürekli 20 °C dolaylarında seyrettiği, her mevsim yağışlı olan bölgede yer alır. Ilıman bölge yaprak döken ormanlar orta kuşakta, kışların soğuk, yazların sıcak geçtiği ve 4 mevsimin yaşandığı bölgelerde bulunur.

İğne yapraklı ormanlar, yeterince yağış almayan, kışların kar yağışlı olduğu nemli bölgelerde yer alırlar.

Tundra iklimi ise kutuplara yakın bölgelerde sıcaklığın yüksek yapılı odunsu ağaç yetişmesine elvermediği ancak gür çayırların ve yer yer kısa boylu ağaçların bulunduğu bölgedir.

Karasal Biyomlar aşağıda verilmiştir.

1- Orman biyomları

a. Tropikal yağmur ormanları

b. Ilıman bölge yaprak döken ormanlar

c. İğne yapraklı ormanlar

 

2. Maki Biyomu

3. Savan Biyomu

4. Tundra Biyomu

5. Çayır Biyomları

6. Çöl Biyomları


B. Sucul Biyomlar

Sucul biyomlar, karasal biyomlar gibi coğrafi sınırlarla birbirinden ayrılamazlar. Bu biyomlar genellikle tatlı su biyomları ve tuzlu su biyomları olmak üzere iki kısımda incelenir. Ancak okyanuslarda derinliğe göre de sınıflandırma yapılabilmektedir.

Akarsular, suları tatlı olan göller, tatlı suya sahip sulak alanlar tatlı su biyomlarını oluşturur. Okyanus ve deniz biyomları ise tuzlu su biyomlarını oluşturur.


Sucul biyomlar aşağıda listelenmiştir.

1- Tatlı su biyomları

2- Göl biyomları

3- Akarsu biyomları

4- Sulak alanlar

5- Tuzlu su biyomları


Orman Biyomları



SANATSAL BİLGİ

17/12/2018 

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI