DNA REPLİKASYONU 

Kalıtsal bilgiyi taşıyan ve protein üretimini kontrol eden DNA’nın kendisini eşleyerek bir kopyasını oluşturması işlemi. DNA’nın eşlenme aşamaları.



Replikasyon, DNA’nın kendisini eşlemesi, kendisinin bir kopyasını oluşturması olayıdır. DNA hücre bölüneceği zaman kendisini eşler. DNA’nın kendisini eşlemesi bir kopyasının oluşan yeni hücreye aktarılmasını ve bu yeni hücrenin de kalıtsal bakımdan ve üstleneceği görevlerin ana hücreninkiyle aynı olmasını sağlar.


DNA ip merdiven şeklindedir. Bu merdivenin basamaklarını karşılık birleşen bazlar oluşturur. Bu bazlar zayıf hidrojen bağları ile birbirine bağlanmıştır. DNA bölüneceği zaman bu bazlar birbirinde ayrılır ve DNA ipliğinin merdiven yapısı bozulur. DNA yarım merdivenlerden oluşan iki zincir haline gelir. Daha sonra DNA polimeraz enzimi ile bu zincirler tekrar tam zincire tamamlanır. Böylece iki yeni DNA sarmalı meydana gelmiş olur. DNA’nın kendisini eşlemesinde DNA zincirleri bir yandan birbirinden ayrılırken diğer yandan da zincirler tamamlanarak eşleme işlemi yapılır. Başa gelindiğinde iki yeni DNA oluşmuş olur. DNA oluşumunda Mg+2 iyonları katalizör olarak kullanılır. Gerekli enerji ATP den sağlanır.DNA zincirlerindeki bazları birbirine bağlayan hidrojen bağları helikaz enzimi ile parçalanır. 

 Hücre bölüneceği zaman DNA’lar kromozomlar halinde sentromerlere tutunarak hücrenin zıt kutuplarına çekilir. Hücre iki parçaya bölününce her DNA bir hücrede kalır. Böylece kalıtsal bilgi yeni hücreye aynen aktarılmış olur.

Mayoz bölünmede DNA kendisini eşlerken krossing – over denilen bir dizi olay olur. Bu olaylar DNA’nın depoladığı canlı türüne özgü özellikleri etkilemez. Yalnız bireye özgü özellikleri etkiler. Örneğin siyah göz, yeşil göze baskındır. Bir kişide hem yeşil hem de siyah renk geni varsa kişi siyah gözlü olur. Bu kişinin üreme hücreleri mayozla gametleri oluştururken meydana gelen krossing over olayı olası gen değişimleri ile oluşacak yeni hücrelerin yeşil renk geni veya başka bir renk taşımasını sağlayabilir. Böylece oluşacak bireyde yeşil veya siyah dışı bir göz rengi oluşma ihtimali artar. Diğer özellikler de bu şekilde farklılık kazanabilir.


DNA Replikasyon Aşamaları

1- Kopyalanacak olan DNA ipliğinde bazları birarada tutan hidrojen bağı helikaz enzimi tarafından parçalanır. DNA iki parçaya ayrılmaya başlar. Bu işlem için ATP harcanır.

Prokaryotlarda replikasyon DNA’da belirli ve tek bir nükleotid dizisinden başlar. Ökaryotlarda replikasyon DNA sarmalı boyunca birçok noktada birden başlamaktadır.

2- Primaz enzimi, kalıp DNA’da özel bir bölgeye komplementer olan ve primer RNA denen kısa bir RNA dizisini sentezler.

Helikaz enzimi tarafından açılan DNA çift zincirinde kopyalama işleminin olduğu bölgeye "replikasyon çatalı" adı verilir.

3- DNA polimeraz III enzimi iplik boyunca her seferinde bir tane deoksiribonükleotid ekler. DNA polimeraz III RNA primerin serbest olan OH grubuna kalıp zincirdeki nükleotide ilk deoksiribonükleotidi ekler. Daha sonra kalıp zincire komplementer olan deoksiribonükleotidleri fosfodiester bağları ile bağlayarak zincirin uzamasını sağlar.

4- DNA polimeraz III DNA sentezine bir RNA primer dizisine gelinceye kadar devam eder. RNA primerine gelindiğinde DNA polimeraz III ayrılır ve yapıya DNA polimeraz I enzimi katılır. DNA polimeraz I enzimi RNA primerini hidroliz ederek uzaklaştırır ve boşluğu doldurur.

5 – DNA replikasyonu gerçekleştikçe yeni histon proteinleri sentezlenir ve DNA tekrar kromatin haline getirilir.



Yanlış Sentezlenen DNA’nın Doğruluğunun Kontrolü

DNA polimeraz III enzimi polimeraz aktivitesine ek olarak ekzonükleaz aktivitesine de sahiptir. Bu sayede yapıya yanlışlıkla eklenen nükleotidi hidroliz eder ve yerine doğru nükleotidi yerleştirir. Bu olaya "doğrulamalı okuma ve sentezleme" olayı denir.

Replikasyon


DNA Yapısı ve Görevleri



SANATSAL BİLGİ

12/09/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI