ENZİMLER

Ygs Biyoloji konularından Enzimler. Enzimlerin tanımı, yapısı ve özellikleri. Enzimlerin hızını etkileyen faktörler.

Bir kimyasal reaksiyonda reaksiyona girerek tepkimenin daha düşük enerjide ve daha hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan ve tepkimeden herhangi bir değişmeye uğramadan çıkan maddelere katalizör denir. Canlı hücreler tarafından DNA kontrolü altında hücre içinde sentezlenen katalizörlere enzim denir.

Buna göre enzimler metabolik faaliyetlerin daha az enerji harcanarak daha hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan, canlı hücreler tarafından üretilen ve üretildiği canlıya özgü olan organik katalizörlerdir.


Sindirim, solunum, fotosentez, kas kasılması, büyüme gibi birçok kimyasal ve fiziksel reaksiyonların gerçekleşmesi için enzimlere gerek vardır. Hayatın devamı için enzimlere ihtiyaç vardır.

Enzimlerin etki ettiği maddeye substrat denir. Enzimlerle substratlar arasında kilit anahtar ilişkisine benzer bir ilişki bulunur. Her hücrede tepkime çeşidi kadar enzim çeşidi bulunur. Enzimler tepkimeden, değişmeden çıktıkları için tekrar tekrar kullanılabilir. Bazı enzimler sadece hücre içerisinde kullanılırken bazıları vücudun her bölgesinde bulunur.



Enzimlerin Yapısı

Enzimlerin asıl yapısı proteinlerdir. Enzimler DNA daki şifrelere göre ribozomlarda sentezlenirler. Bazı enzimler yalnız proteinden oluşmuştur. Fakat çoğunluğunda “apoenzim” ve “koenzim/kofaktör “ adı verilen iki ayrı grup bulunur. Apoenzim ve koenzim lerin yapı ve görevleri birbirlerinden farklıdır.

Apoenzim enzimin özgünlüğünü belirler. Yani enzimin hangi maddeye etki edeceğine ilişkin bilgi apoenzim kısmında bulunur. Apoenzim protein yapısındadır, ısı ile kolayca denatüre olur.

Koenzim enzimin yardımcı kısmıdır. Tek başına işlev görmez. Apoenzim ile birlikte aktif olabilir. Organik veya inorganik maddelerden meydana gelirler. En önemli yardımcı enzimler vitaminlerdir.

Apoenzim ile koenzimin birlikte oluşturduğu yapıya Haloenzim (aktif enzim) denir.


Apoenzim + koenzim → Haloenzim


Enzimlerin Özellikleri

-Enzimler genellikle özgündürler. Her enzim belli bir reaksiyonun işleyişinde görev yapar.

-Enzimler reaksiyondan değişmeden çıktıklarından tekrar tekrar kullanılabilir.

-Enzimler reaksiyonları başlatma özelliğine sahip değildir. Sadece başlamış reaksiyonları hızlandırıcı etki yaparlar.

-Bazı enzim tepkimeleri çift yönlüdür. Bunlarla moleküllerin parçalanması ve birleştirilmesi gerçekleştirilebilir.

-Enzimler etkilerini substratın dış yüzeyinde başlatır, substratların dış yüzeyi ne kadar geniş olursa enzimlerin etkinlikleri o kadar hızlı olur.

-Enzimler tek tek veya takım halinde görev yapabilir. Takım halinde görev yapmaları durumunda birinin son ürünü diğerinin ilk ürünü olabilir.

-Reaksiyonlar dizisinde enzimlerden biri bozulursa son ürün oluşmaz. Son ürünün oluşması için ortama eksik olan enzim ilave edilmelidir.

-Enzimler uygun ortam oluşursa hücre dışında da etkinlik gösterebilir.

-Her enzim bir genin kontrolünde sentezlenir.

-Enzimlerin bazıları oluştukları yerde zararlı etki yaptığından inaktif şekilde salgılanır.

Enzimatik Reaksiyonların Hızını Etkileyen Faktörler

1 – Sıcaklık

Her enzim belli bir sıcaklıkta en iyi çalışma performansına sahip olur. Bu sıcaklığa o enzimin optimum sıcaklığı denir. Yüksek sıcaklıklarda (50-60 derecede) enzimlerin yapısı bozulur. Çok düşük sıcaklıklarda ise enzimler iş göremez.

2- Ortam pH si

Er enzim belli bir pH derecesinde en yüksek etkiyi gösterir. Buna optimum pH denir. Bu değerden uzaklaştıkça enzimin etkinliği azalır. Uygun olmayan pH değerleri enzimin yapısını bozabilir.

3 – Enzim Konsantrasyonu

Yeterli miktarda substrat bulunan ortamda enzim miktarı arttıkça reaksiyon hızı artar.

4- Substrat Konsantrasyonu

Enzim miktarı sabit tutulur, substrat miktarı artırılırsa reaksiyon hızı belli bir değere kadar artış gösterir. Bu değerden sonra artış olmaz.

5-Aktivatör Maddeler

Aktivatör maddeler enzimlerin etkinliğini dolayısıyla reaksiyonun hızını artırırlar.



6 – İnhibitör Maddeler

İnhibitör maddeler enzimlerin etkinliğini dolayısıyla reaksiyon hızını azaltan ve durduran maddelerdir.

Civa, kurşun, arsenik inhibitör maddelere örnek verilebilir.

7- Su miktarı

Ortamdaki su miktarı %15 in altına düşerse enzimler iş göremez.

8- Substrat Yüzeyi

Substrat yüzeyi arttıkça enzimlerin etkinliği ve dolayısıyla reaksiyon hızı artar.



SANATSAL BİLGİ

12/09/2016

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI