GLİKOZ DIŞINDAKİ BESİNLERDEN ENERJİ ÜRETİMİ

Ygs biyoloji. Besinlerin solunumda kullanılma sırası ve soluna dahil oldukları aşamalar. Solunumda elde edilen verim. Yağların, karbonhidratları ve proteinlerin solunum katsayısı.

Glikoz veya glikoz kaynaklı bileşenler hücresel solunum tepkimelerinin tamamında yer alırlar. Karbonhidratlar, yağlar ve proteinler ise solunum tepkimelerine farklı basamaklardan girerler.

Karbonhidratlar sindirim sisteminde monomerlerine ayrılarak glikoz olarak veya glikoz ara ürünlerine dönüştürülürek glikoliz reaksiyonlarına dahil olurlar. 

Yağların sindirilmesiyle gliserol ve yağ asitleri oluşur. Gliserol glikoz enzimatik reaksiyonlarla glikoz ara bileşenine dönüştürülür ve solunum reaksiyonlarına glikoliz aşamasında dahil olur. 

Yağ asitleri ise mitokondride asetil-CoA moleküllerine dönüştürülür ve solunuma dahil edilir. Yağların kimyasal bileşenlerindeki karbon hidrojen sayısının fazla olması nedeniyle, yağların solunumda kullanılmasıyla karbonhidratlara göre daha büyük enerji elde edilir.

Proteinlerin yapı birimi olan aminoasitler enzimatik reaksiyonlarla glikoliz ve krebs döngüsü bileşenlerine dönüştürülerek solunum döngüsüne dahil olurlar.

Besinlerin solunumda kullanılma önceliği glikoz, karbonhidrat, yağ ve protein şeklindedir.


Oksijenli Solunumda Verim

Oksijenli solunumla 1 molekül glikozdan 40 ATP üretilir. Başlangıçta 2 ATP kullanıldığı için, net 38 ATP elde edilmiş olur.

Bir ATP molekülünün son fosfat bağı koparılırsa 7300 kalorilik enerji açığa çıkar.


1 molekül glikozdan açığa çıkan enerji; 38x7300 = 277.400 kalori olur.

1 molekül glikozun kalorimetre kabında yakılmasıyla açığa çıkan enerji; 686.000 kaloridir.

Buna göre oksijenli solunumda verim;

Verim = 277400/686000 = 0,40 tır.

Glikozda bulunan enerjinin geri kalanı ısı enerjisi şeklinde ortama yayılır.


Oksijensiz Solunumda Verim

Oksijensiz solunumda sentezlenen ATP sayısı 4, harcanan ATP sayısı 2, net ATP kazancı ise 2 idi.

1 ATP molekülünden 7300 kalori enerji açığa çıkar.

2 ATP den 14600 kalori enerji açığa çıkar.

Verim = 14600 / 686000 = 0,02 olur.

Oksijensiz solunumda glikozda bulunan enerjini büyük bölümü oluşan son ürünlerde kalır.


Solunum Katsayısı

Dışarı verilen karbondioksitin, alınan oksijen sayısına oranına, solunum katsayısı denir. Bazı yerlerde Rq ile veya SK ile gösterilir.

Rq = Oluşan CO2 / Kullanılan O2 


Karbonhidratların solunum tepkimesi denklemi

C6H12O6 → 6CO2 + 6H2 O + Enerji

Buna göre karbonhidratların solunum katsayısı

Rq = 6CO2 / 6O2  =1


Yağların solunum tepkimesi denklemi


C18H34O2 + 26O2 → 18CO2 + 17H2O + Enerji

Buna göre yağların solunum katsayısı

Rq = 18CO2 / 26O2 = 0,71


Proteinlerin yapı birimleri aminoasitlerin solunum denklemi

2C2H2O4 + O2 → 4CO2 + 2H2O + Enerji

Buna göre proteinlerin solunum katsayısı

Rq = 4 CO2 /O2 = 4






SANATSAL BİLGİ

09/11/2016



 

 

 

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM

COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI