ORGANİK BİLEŞİKLER – PROTEİNLER

Ygs biyoloji. Canlıların Yapısını oluşturan organik bileşikler konusunun bu bölümünde, canlıların yapısında bulunan temel bileşenlerden proteinler, proteinlerin yapısı ve önemi.


Proteinler canlıların yapısında bulunan ve her canlıda o canlıya özgü olarak DNA kontrolünde üretilen yapılarında C, H, O, N elementleri bulunduran büyük ve karmaşık yapılı organik moleküllerdir.

Proteinlerin yapılarında Fosfor (P) ve kükürt (S) elementleri de bulunabilir. Birçok hücrenin kuru ağırlığının yarısından fazlasını oluşturan proteinler canlıların gerçekleştirdiği tüm faaliyetlerde görev alır.

Proteinler canlı yapısında yapısal destek sağlama, sinir hücrelerinde sinyal iletilmesi, kas hareketleri, vücudun yabancı maddelere karşı savunması gibi hemen her eylem ve faaliyette görev alır. Vücutta metabolizmanın düzenlenmesi ve tepkimelerin gerçekleştirilmesi aşamalarında da yine proteinler görev alır.

Proteinlerin yapı taşları aminoasitlerdir. 20 çeşit aminoasit bulunur, bu aminoasitlerin değişik biçimlerde birbirlerine bağlanmasıyla milyonlarca çeşit protein oluşur. Aminoasitler birbirlerine peptit bağı ile bağlanırlar.

Bir aminoasit amino grubu (NH2 ), karboksil grubu (COOH) ve radikal gruptan (R) meydana gelir. Bu gruplardan ikisi aralarında peptit bağı ile bağlanarak dipeptit adı verilen yapıyı oluşturur ve bu arada bir molekül su açığa çıkar. Çok sayıda aminoasidin birleşmesiyle meydana gelen yapıya ise polipeptit adı verilir.

Proteinler hidroliz edildiklerinde pepton, polipeptit, dipepton ve aminoasitlere ayrılır.

Yirmi çeşit aminoasidin 12 çeşidi insan vücudunda sentezlenir, diğer sekizi besinlerle dışarıdan alınır. Dışarıdan alınan proteinlere temel (esansiyel) aminoasitler denir. Besinlerle dışarıdan alınan proteinler sindirilerek aminoasitlere ayrıldıktan sonra hücre zarından geçebilir. Genlerdeki bilgiye göre bu aminoasitlerden o canlı ve dokuya özgü yeni proteinler sentezlenir. Proteinlerin ihtiyaç fazlası vücutta karbonhidrat ve yağa dönüştürülerek depo edilir.

Isıtma, yüksek basınç ve asit gibi etkenlerle proteinlerin yapısının bozulmasına denatürasyon denir.


Proteinlerin Organizmadaki Görevleri

-Hormonların yapısını oluştururlar.

-Kanın pıhtılaşmasını sağlarlar

-Kasların kasılıp gevşemesinde rol alırlar.

-Deri, tırnak, diş, kemik yapısında bulunur canlıya yapısal destek sağlarlar.

-Taşıma ve depolamada görev alırlar.

-Sinirsel iletimde impuls iletiminde rol alırlar.

-Büyüme, gelişme, farklılaşma ve zarar gören kısımların onarılmasında görev yaparlar.

-Enzimlerin yapısına katılarak madde yapım ve yıkımında rol alırlar.

-Vücudun yabancı maddelere karşı savunmasında görev yaparlar.


Canlılarda 1’er gram karbonhidrat, yağ ve protein yakıldığında;

Karbonhidratlardan 4,2 kcal,

Aminoasitlerden 4,3 kcal,

Yağlardan 9,5 kcal enerji elde edilir.



Aminoasitler


Proteinler 20 çeşit aminoasitten oluşur. Bitkiler bütün aminoasit çeşitlerini üretebilirken insanlar 8 çeşit aminoasidi kendi vücudunda sentezleyemez ve dışarıdan hazır olarak alır.

Bir aminoasidin karboksil grubu diğer grubun radikal grubu ile birleşir. Bu arada 1 molekül su açığa çıkar. Oluşan kimyasal bağa peptit bağı adı verilir.

N tane aminoasit (n-1) peptit bağı oluşturur, (n-1) su açığa çıkar.

Proteinleri birbirlerinden farklı kılan, polipeptit zincirindeki aminoasit sayısı ve aminoasitlerin diziliş sırasıdır. Bu sayı ve sıra genlerde yer alan bilgilere göre yapılır.

 Canlılarda Protein Eksikliğinin Sonuçları


-Canlılarda büyüme yavaşlar, durabilir.

-vücut direnci azalır, Hastalıklara karşı koyamaz.

-Kan pıhtılaşması gecikir.

-Vücutta açılan yaralar geç iyileşir.

-Ödem oluşur.

-Kandaki osmotik basınç azalır.


Karbonhidratlar





SANATSAL BİLGİ

12/09/2016

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI