PLASTİTLER

9. sınıflar ve ygs biyoloji konusu. Kloroplast, kromoplast ve lökoplastların yapısı ve ve görevleri. Tilakoid, klorofil, stroma ve granalar. Konu anlatımı.


Plastitler çeşitli renk pigmenleri taşırlar. Taşıdıkları renk pigmentlerine ve görevlerine göre üçe ayrılırlar. Bitkiler, algler, ve öglenalarda bulunurlar. Plastitlerin en önemlisi fotosentezin meydana geldiği kloroplastlardır. Lökoplastlar nişasta depo ederken kromoplastlar hücreye rengini verir.

1. Kloroplast 

Kloroplastlar fotosentezin gerçekleştiği organellerdir. Güneş ışığını soğurarak fotosentez olayı için enerji sağlayan klorofiller kloroplastlarda bulunur. Işık enerjisini soğurarak kimyasal enerjiye dönüştürüp organik madde (besin) ve oksijen (O2) üretirler.

Her kloroplast çift zardan meydana gelmiştir. Dış zar ve iç zar fosfolipitden meydana gelmiştir. İki zar arasında zarlar arası boşluk bulunur. Kloroplast zarı, yarı geçirgen bir zardır.


Stroma

Stroma kloroplastların içini dolduran sulu bir sıvıdır. Işığa bağımlı fotosentez reaksiyonlarını katalize eden enzimleri içerir. Protein bakımından zengindir. İçinde DNA, RNA tilakoid sistemi,nişasta granülleri, ribozom bulunur.

Fotosentezin karanlık evre reaksiyonları kloroplastların stromalarında gerçekleştirilir. Bu reaksiyonlarda granalarda üretilen ATP ve havadab alınan CO2 kullanılır,organik madde üretilir.

Tilakoidler

Tilakoidler fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarının gerçekleştiği ışık absorbsiyon alanları olan disk şeklindeki yapılardır. Her tilakoidi oluşturan zar içindeki bölge tilakoidin lümeni olarak adlandırılır. 10 – 20 adet tilakoid üst üste gelerek grana adı verilen yapıları oluşturur. Tilakoidlerin içinde veya arasında klorofiller, elektron taşıma sistemleri ve enzimler bulunur. Tilakoidler ışık enerjisi kullanılarak ATP sentezinin yapıldığı yerdir.

Klorofiller

Klorofiller tilakoidlerin yüzeyinde bulunur, ana pigmenti yeşildir. Bu nedenle bitkinin klorofil taşıyan kısmı yeşil renkte görünür. Bununla birlikte başka renk pigmentleri de vardır. Farklı renk pigmentleri farklı dalga boylarındaki ışığı emer.

Granalar

Tilakoidler üst üste gelecek şekilde düzenlenmiştir. Yaklaşık 10 ile 20 arasında tilakoid üst üste gelerek bir yapı oluşturur. Bu yapıya grana adı verilir. Fotosentezin devirli ve devirsiz fotofosforilasyon döngüleri kloroplastların granalarında gerçekleştirilir. Burada ATP sentezlenir O2 açığa çıkar.

Lameller

İki veya daha fazla granayı birbirine bağlayan yapıya lamel adı verilir.


Kloroplastlar kendi DNA’larına sahip olduklarından ihtiyaca göre bölünüp çoğalabilirler. Bölünüp çoğalmaları çekirdek kontrolünde gerçekleşir.

Kloroplastlar bitkilerin genç sürgünlerinde ve olgunlaşmamış sebze, meyvelerde bol miktarda bulunur. Ayrıca yüksek yapılı bitkilerin yapraklarında bulunur. 

Kloroplast_swt


2. Kromoplast

Kromoplastlar meyveler, çiçekler, kökler ve yaşlanmış yapraklarda bulunurlar. Bitkiye yeşil dışındaki renkleri bu organeller verir.

Kromoplastlar lökoplastların farklılaşması ile oluşurlar. Renk pigmentleri taşırlar, bu pigmentlerin başlıcaları şunlardır.


A. Likopen: Kırmızı renklidir. Domateslere kırmızı rengini bu pigment verir.

B. Ksantofil: Sarı renk pigmentidir. Ayçiçeği bitkisine sarı rengini bu pigment verir. 

C. Karoten: Turuncu renk pigmentidir. Havuç ve portakala rengini bu pigment verir.

Bitkilerin çeşitli renkteki çiçeklerinin rengini kromoplastlar verir. Hemen her bitkinin farklı renk ve tonlarda meyveleri bulunur. Bu renkler kromoplastlar tarafından verilmektedir.



3. Lökoplast

Lökoplastlar bitkinin kök, tohum ve gövdelerinde bulunurlar, renksizdirler, fotosentez yapamazlar, ışık karşısında kloroplasta dönüşürler.

Renk pigmenti taşımayan organellerdir. Çift zarla kaplıdırlar. Bitkinin fotosentetik olmayan kısımlarında (kök, tohum, gövde) bulunurlar. Bitkinin ihtiyacına göre nişasta, yağ ve protein depolarlarlar.

Lökoplastlar üç gruba ayrılmışlardır.

Amiloplastlar: Nişasta depolarlar

Proteinoplastlar: Proteinleri depolarlar

Elaioplastlar: Yağları depolarlar

Bir bitki hücresinde kloroplat, lökoplast veya kromoplastlardan sadece biri olmak zorunda değildir. Bitkinin ihtiyacına göre bir hücrede birden fazla plastit çeşidi bulunabilir. 


Mitokondri ve Ribozom Organelleri



SANATSAL BİLGİ

10/10/2016

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM

COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI