SİNDİRİME YARDIMCI ORGANLAR

11. Sınıflar ve lys biyoloji konusu. İnsanda sindirim sistemi. Sindirim sistemine yardımcı organlardan karaciğer ve pankreasın yapısı ve görevleri konu anlatımı.


Karaciğer

Vücutta salgı yapan en büyük organ olan karaciğer sağ karın boşluğunun üst kısmında yer alır. Karaciğer sindirime yardımcı olarak safra sıvısını salgılar. 

Karaciğer sağ ve sol lob olmak üzere iki lobdan oluşur. Bu loblarda kendi içlerinde lobcuk adı verilen birimlerden meydana gelmiştir. Safra sıvısı da karaciğerdeki lobcuklarda üretilir.

Karaciğer boşluklarına sinüs adı verilir. Sinüslerin çeperinde alyuvarları üreten retiko – endotel hücreleri ile ömrünü tamamlamış alyuvarları parçalayan ve ortadan kaldıran kupfer hücreleri bulunur.



Safra suyunda kolesterol, yağ asitleri, safra pigmentleri ve safra tuzları bulunur. Safra pigmentinden dolayı safra sıvısı çeşitli hayvan türlerinde farklılık gösterebilir. Karaciğer lobcuklarında üretilen safra suyu karaciğer sağ lobunun alt kısmında yer alan safra kesesinde toplanır.

Safra sıvısındaki su, tuz azalımı veya kolesterol çökmesi safra taşlarının oluşmasına neden olur. Eğer safra kesesi kanalı safra taşları tarafından tıkanırsa safra suyu bağırsağa verilemez. Bu durumda safra suyundaki pigmentler kana geçerek kanın ve derinin rengini sarıya çeviriler. Bu hastalığa sarılık adı verilir.

Safra sıvısı koledok kanalıyla onikiparmak bağırsağına verilir. 

Karaciğerin ürettiği safra sıvısı yağların sindirilmesini, ince bağırsak içinin nötralize olmasını, yağda çözünen A, D, E, K vitaminlerinin geri emilmesini sağlar. Ayrıca ince bağırsakta bakteri üremesini engeller.

Karaciğerin safra üretimi dışında birçok görevi vardır.

1. Karaciğer kan şekerini düzenler. Kandaki fazla glikozu glikojene dönüştürerek depolar.

2.  Kanda glikoz oranı düşünce glikojeni glikoza dönüştürerek kandaki şeker miktarını tekrar normale dönüştürür.

3. Kanın damar içerisinde pıhtılaşmasını engelleyen heparin maddesini sentezler.

4. Yaşlı alyuvarları parçalar.

5. Vücut ısısı ve basıncını düzenler.

6. Amonyağı (NH3) üreye dönüştürür. Amonyak vücut için zehirli bir maddedir.

7. Protein metabolizması yapar. Aminoasitlerin yağ asidi ve glikoza dönüşmesini sağlar.

8. A vitamini sentezler. D, B, A, K vitaminlerini depo eder.

9. Vücuttaki zehirli maddelerin etkisini azaltarak ortadan kaldırır.

10. Eriroprotein hormonu salgılar.

11. Albümin, protrombin ve fibrinojen gibi kan proteinlerini üretir.


Karaciger


Pankreas

Vücudun sol tarafında mide ile onikiparmak arasında karın boşluğunda yer alır. Pembe renkli bir organ olan pankreas yaklaşık 75 – 80 g ağırlığındadır, şekli yaprağa benzer.

Pankreas hem iç hem de dış salgı yapan bir bezdir. Sindirime yardımcı salgısı, pankreas özsuyu olarak adlandırılır. Pankreas özsuyunda enzimler ve bikarbonat iyonları bulunur. Pankreasın sindirimle ilgili salgıları water kanalcığı yolu ile onikiparmak bağırsağına dökülür. 

Pankreas özsuyundaki bikarbonat iyonları mideden asidik olarak gelen kimüsü nötralize eder. 

Pankreasta langerhans odacığı adı verilen özelleşmiş bir doku yer alır. Bu doku pankreastan salgılanan iç salgıları üretir. İnsülin ve glukagon hormonları buradan salgılanır. Bu hormonlar kandaki şeker düzeyini dengede tutar.



Sonraki Konu - Besinlerin Sindirimi

Önceki Konu - Mide, İnce ve Kalın Bağırsak



SANATSAL BİLGİ

25/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI