BEŞGEN PRİZMALAR

8. sınıflar matematik prizmalar konusu. Düzgün beşgen prizmanın tanımı. Beşgen prizmalarda ayrıt, alan ve hacim hesaplamaları.


Tanım:

Tabanları düzgün beşgen şeklinde olan prizmalara beşgen prizma denir.

Besgen Prizma


 


Beşgen Prizmanın Ayrıtları

Düzgün altıgen prizmada 15 adet ayrıt bulunur. Bunlardan 10 alt ve üst taban ayrıtları, 5 tanesi ise yan yüzlerin ayrıtlarıdır.

Taban yüzünün bir kenarı a, alt ve üst tabanları arasındaki yükseklik x olan bir düzgün beşgenin ayrıtları toplamı La olsun.

La = 10.a + 5.x olur.


Düzgün Beşgenin Yüzey Alanlarının Hesaplanması

Düzgün beşgen 5 adet eşit üçgenden meydana gelmiştir. Bu üçgenlerin karşılıklı kenarları ve alanları eşittir. Düzgün beşgenin tabanının bir kenarı a ve merkezden bu kenara inilen yükseklik h birim olsun. Beşgeni oluşturan üçgenlerden birinin alanı,

S = a.h olur. Toplam alan ise
2



St = 5.S =5.a.h olur.
2




Düzgün beşgenin tabanının bir kenarı a birim ve tabanları arasındaki yükseklik x birim olsun. Düzgün beşgenin bir yüzey alanına A1 dersek,

A1 = a.x olur. Düzgün beşgende 5 adet yan yüz bulunduğundan toplam yan yüz alanı,

At = 5.a.x olur.

Beşgenin taban ve yan yüzlerinin alanları toplamı ise,

A = 5.a.x +5.a.h
2



A = 5.a(x +h ) olur.
2



Düzgün Beşgenin Hacminin Hesaplanması

Düzgün beşgenin hacmi taban alanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir.

Bir taban kenarı a birim, taban merkezinden bu kenara inilen dikme h birim ve tabanları arasındaki mesafe x birim olan bir düzgün beşgenin hacmi.

Prizmanın taban alanı,

S = a.h
2



Prizmanın hacmi,

V =x.a.h
2




Örnek:

Yukarıdaki şekilde düzgün bir beşgen prizma yer almaktadır. Prizmanın bir taban ayrıtı 12 cm, taban merkezinden kenara çizilen dikmenin uzunluğu 8 cm dir. Prizmanın tabanları arasındaki yükseklik 30 cm dir.

a) Prizmanın ayrıtlarının uzunluğu toplamı kaç cm dir?

b) Prizmanın toplam alanı kaç cm dir?

c) prizmanın hacmi kaç cm3 tür?

Çözüm:

a) Prizmanın tabanının ayrıt uzunluğu 12 cm dir. alt ve üst tabanda toplam 10 ayrıt vardır. Prizmanın taban ayrıtları uzunluğu,

La = 12.10 = 120 cm

Prizmada 5 adet yanal ayrıt vardır. Yanal ayrıtların toplam uzunluğu,

Ly = 30.5 = 150 cm

Toplam ayrıt uzunluğu,

L = 150 + 120 = 270 cm dir.

b)

Prizmanın taban alanını hesaplayalım.

At1 = 8.12/2

At1 = 8.12
2



At1 = 48 cm2

İki adet taban olduğundan,

At = 48.2 = 96 cm2 dir.

Prizmanın yanal alanları toplamı

Ay1 = 30.12 = 360 cm2

5 adet yan yüz olduğundan,

Ay = 5.360 = 1800 cm2

Toplam alan,

A = 96 + 1800 = 1896 cm2

c)

Prizmanın bir tabanının alanı 48 cm2 idi.

V = h.At1

V = 30.48

V = 1440 cm3 tür.


Üçgen Prizmalar



SANATSAL BİLGİ

08/03/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI