ELEKTRİK ÇARPMASI NEDİR?

Elektrik çarpması nasıl gerçekleşir, elektriğin insana zararlı akım ve voltaj değerleri, elektrik çarpmasına karşı alınması gerek önlemler ve elektrik çarpan kişiye yapılacak ilk yardım.


Elektrik çarpması üzerinde elektrik bulunan bir tele vücudun temas etmesiyle gerçekleşir. Bu temas sonucu elektrik akımı vücut üzerinden toprağa akar. Vücut üzerinden toprağa akan elektrik akımı geçtiği bölgeleri yakar. Bu olaya elektrik çarpması denilmektedir.

Elektrik çarpmasının şiddeti temas edilen tel veya metal cisim üzerindeki gerilimin şiddetine bağlıdır. Temas edilen noktadaki potansiyel farkı ne kadar yüksekse, elektrik çarpmasının şiddeti ve dolayısıyla vücuda zararı o derece büyük olmaktadır. Aynı zamanda elektrik ile temas süreside vücudun uğrayacağı tahribatın büyüklüğünü belirlemektedir.

Vücudu elektrik çarpmasının sebebi, elektrik akımının daima direnci az olan yolu seçmesidir. İnsan vücudunun direnci küçüktür, buda bir tele dokunulduğunda elektriğin insan vücudu üzerinden geçmesine sebep olmaktadır. 

İnsan vücudunun direnci 1000 ohm ile 3000 ohm arasında değişir. İnsan vücudu elektrik için iyi bir iletkendir. 

İnsan vücudu için tehlikeli gerilim değeri 50 V tur. Bu değerin üzerindeki gerilimler hayat kaybına sebep olabilmektedir. Şehir şebekeleri 220 V tur. Bu durumda şehir akımı insan vücudu için tehlikelidir.

1 – 8 mA değerleri arasındaki akım bedende şok etkisi yapar. 15 – 20 mA arası değerlerde, bedenden geçtiği bölgelerde kasılma olur. Bu durumda el kasları istem dışı kasıldığından kişi, tuttuğu iletkeni kendiliğinden bırakamaz. Bu değerlerdeki akımın bedenden geçiş süresi uzarsa hayat kaybı meydana gelebilir.

20 mA değerinden büyük akımlarda solunum organlarında kramp başlar.

50 – 100 mA arası akıma maruz kalındığında bedende aşırı kasılmalar ve solunum güçlüğü oluşur. Süre uzarsa hayat kaybı meydana gelir.

100 – 500 mA arası akım kesin hayat kaybına sebep olmaktadır.


Elektrik Çarpmasına Karşı Alınabilecek Önlemler

Elektrik çarpmalarının en büyük nedenleri dikkatsizlik, gerekli önlemleri almama, iş güvenliğini ihmal etme gibi kişinin kendi kusurlarından kaynaklanan sebeplerdir. Şunu kabul etmek gerekir ki, en iyi elektrik ustası en iyi tedbir ve güvenlikle çalışma yapan kişidir.


Şehir şebekesi ölümcül değerlerdedir. Bu nedenle şehir akımına kapılan bir kişi eğer çevrede kimse yoksa ve ani ilkyardım yapılamazsa genellikle kurtulamaz. Uğraşılan elektrik gerilimleri de genellikle şehir akımı olduğundan yapılması gereken şey elektrik çarpmadan önce gerekli güvenlik tedbirlerini almaktır. Bu önlemler aşağıda sıralanmıştır.

1- Elektrik tesisatı ile çalışmaya başlamadan önce akım mümkün olan en uzak noktadan kesilir. Mümkünse birkaç yoldan kesilir.

2- Elektriğin kesildiğinden emin olmak için iletkenler kontrol kalemi ile kontrol edilir. Bazı sigorta ve şalterler ters bağlanma sonucu elektriği değil toprak hattını kesmektedirler. Bu sigorta ve anahtarlar kapatıldığında cihazlar çalışmaz, lamba yanmaz ancak devrede elektrik bulunur.

3- Elektrik kesin olarak kesildiğinde mümkünse plastik tahta gibi bir eşyanın üzerinde çalışılmalıdır. Plastik ve tahta elektriği geçirmediğinden elektrik çarpması ihtimali azalır.

4- Çalışılan yer kuru olmalıdır. Çalışma yapılan yer nemli ve sulu olmamalıdır. Bu bölgelerde çalışma yapılacaksa mümkünse çalışma yapılacak alana giren tel kesilmelidir.

5- Tehlikeli gerilimler ile uğraşırken mümkünse yanında biri olmalı, bir kaza halinde elektrik çarpan kişiye güvenli yardım yapabilmelidir.

6- Mümkün olduğunca çalışmalarda elektrik kesilmiş olsa bile pense ve eldiven kullanılmalıdır.

7- Elektriğin kesilebildiği nokta çalışma yapılan alandan uzaksa, elektriğin kesildiği yere bir kişiyi bekçi olarak bırakmalı veya mümkünse kesintinin yapıldığı şartel kilitlenerek üzerine not yazılmalıdır.

8- Elektrik kesintisinin yapıldığı nokta uzak bir noktada ise, buraya bir kişiyi bırakmadan veya gerekli kilitleme önlemi alınmadan çalışma yapılmamalıdır.


Yukarıda alacağınız önlemler iş işten geçmeden önce sizi korur ve güvenli bir ortamda çalışma yapmanızı sağlar. Elektrik çarpmasından sonra sizin yapacak bir şeyiniz kalmıyor.

Elektriğe Kapılan Kişiye İlkyardım

1- Öncelikle elektrik akımına kapılan kişiye yardım edecek kişi kendi güvenlik önlemini almalı ve kendisi de elektriğe kapılacak risklerden uzak durmalıdır.

2- Elektriği kesebiliyorsa en kısa mesafeden kesmelidir.

3- Elektriği kesemiyorsa tahta, plastik bir eşyayla akıma kapılan kişiyi bölgeden uzaklaştırmaya çalışmalıdır.

4- Suni teneffüs yapılır, bunun için ağızdan ağıza veya ağızdan buruna nefes verme işlemi yapılır. Nefes verme dakikada 12 kez tekrarlanır. Kalp durmuşsa suni teneffüsle beraber kalp masajı da yapılır.

5- Yanık yaraları mikropsuz, temiz bir bezle örtülür. Yaraya pudra, merhem, yağ sürülmez.

6- Kazazede derhal hastaneye kaldırılır.


SANATSAL BİLGİ

07/11/2016


  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI