HARİTALAR VE İZOHİPS EĞRİLERİ

Ygs coğrafya konusu. Harita tanımı ve haritalarda yüksekliklerin gösterilmesinde kullanılan izohips eğrileri. Eşyükselti eğrilerinin özellikleri ve yorumlanması.

Harita

Yeryüzünün tamamının veya bir kısmının belli bir ölçeğe göre küçültülerek kuşbakışı görünümüyle bir düzlem üzerine geçirilmiş şekline harita denir.

Haritaların İsimlendirilmesi

Haritalar kullanım şekillerine göre çeşitli isimler alırlar. Siyasi haritalar, askeri haritalar, fiziki haritalar, meteorolojik haritalar harita çeşitlerinden birkaçıdır.



Harita Ölçeği

Her harita belli bir ölçeğe göre çizilir. Bu ölçek haritanın gösterdiği alanın haritaya geçişi sırasında kaç kez küçültüldüğünü gösterir. Ölçek kesirli bir sayı ile ifade edilir. 1/5000 ölçek dediğimiz zaman, o haritanın gösterdiği alanın 5000 kez küçültüldüğünü anlarız.

Bu yazıda haritada yer şekillerinin gösterilmesinde kullanılan izohips çizgileri anlatılacaktır.


İzohips Eğrileri (Eşyükselti Eğrileri)

Deniz seviyesinden aynı yükseklikte bulunan noktaların birleştirilmesiyle oluşan çizgilere izohips (Eşyükselti) eğrileri denir. 

Eşyükselti eğrileri incelenirken aynı çizgi üzerindeki tüm noktaların yükseltisinin aynı olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Örneğin bir izohips haritasında bir çizginin yükseltisi 200 m olarak verilmişse bu çizgi üzerinde her noktanın yüksekliği 200 m dir.

Üst üste gelen çizgilerin her biri bir yükseklik belirttiğinden deniz seviyesinden itibaren her izohips çizgisi yükseltinin biraz daha arttığını ifade eder. Örneğin eşyükselti eğrilerinin her biri sabit 200 m yükseklik belirtsin, deniz seviyesinden itibaren 5. çizgi, o çizgi üzerinde olan her noktanın yüksekliğinin 5.200 = 1000 m olduğunu gösterir.

Eşyükselti eğrileri birbirine yaklaşıyorsa o bölgede eğim artıyor demektir. İzohips çizgilerinin birbirine yakın ve çok sayıda olması o bölgede dik bir vadi yamacı olabileceğinin belirtir.

İzohips çizgileri az ve çok seyrekse o bölgede bir düzlük, ova olabileceğini gösterir.

Dağ ve tepeleri gösteren izohipslerde en içte yer alan nokta en tepe noktayı gösterir.

İzohips eğrilerini düz kesen ve kollara ayrılmış çizgiler akarsuları gösterir.

Eş yükselti eğrileri kapalı eğriler olup birbirlerini kesmezler.

İki izohips çizgisi arasındaki yükselti farkı her yerde aynıdır.


Örnek

 


Yukarıdaki grafiğin yorumlanması


1 numaralı bölge dik bir yamacı gösterir. Çünkü bu bölgede çizgiler birbirine yakın ve sıktır.

2 numaralı bölge bir tepeyi gösterir. Çünkü bu halka en içteki kapalı halkadır.

3 numaralı bölge bir tepeyi gösterir. Çünkü bu çizgide kapalı ve en içteki çizgidir.

4 numaralı çizgi bir akarsuyu gösterir. Akarsu çizgisinin yükselti eğrilerinden daha kalın çizildiğine ve yükselti çizgilerini kestiğine dikkat ediniz.

5 numaralı bölgede delta oluşmuştur. Çünkü burası akarsuyun denize döküldüğü yerdir ve denize doğru girinti yapmıştır.

K noktasında yükseklik 200 m dir. Çünkü denizden itibaren çizgileri saymaya başlarsak 3. Çizgi üzerindedir ve her çizginin yükseltisi 100 m dir. Çünkü şekilde, denizden itibaren 2. Çizgi üzerindeki 100 sayısı ikinci çizginin yükseltisinin 100 m olduğunu belirtir. Yükselti çizgileri arasındaki fark sabittir. Deniz kenarındaki çizginin yüksekliği 0 m dir.

L noktasında yükselti 300 m dir. Çünkü denizden itibaren 4. Çizgide yer almaktadır. 

K ve M noktalarının yükseklikleri eşittir ve 200 m dir. Çünkü her iki nokta aynı çizgi üzerinde yer almaktadır.

2 numaralı tepenin yüksekliği 700 m, 3 numaralı tepenin yüksekliği 400 m dir. 


Haritalar Çözümlü Test




SANATSAL BİLGİ

23/10/2016

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI