8. SINIF KİMYASAL BAĞLAR

8. Sınıflar fen bilgisi dersi. Kimyasal bağ kavramı ve kimyasal bağ çeşitleri. İyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin oluşumu. Konu anlatımı.


Kimyasal Bağ Kavramı

Doğada 92 adet element tespit edilmiştir. 26 adet element ise yapay olarak elde edilmiştir. Tabiatta bulunan maddelerin çoğu birden fazla çeşit elementin bir araya gelerek oluşturduğu yeni özellikteki maddelerden oluşur. Farklı türde 2 atom biraraya gelerek yeni bir madde oluşturmaktadır. Bu madde kendisini oluşturan atomların özelliklerinden tamamen farklıdır. 

Birden fazla atom çeşidi bir araya gelerek yeni bir madde oluşturabileceği gibi, aynı cins atomlar biraraya gelerek 2’li veya 3’lü atom grupları oluşturabilir.

Birden fazla çeşit olsun veya aynı çeşit olsun bu atomları bir arada tutan bir kuvvet olmalıdır. Yani bu atomların birbirleriyle birleşmesini ve kompleks yapıya kavuşmasını sağlayan bir kuvvet bulunması gerekir, bu kuvvete kimyasal bağ denir. Atomlar kimyasal bağlarla birbirlerine bağlanırlar. Bu atomlar ikili veya daha fazla sayıda atom içeren gruplaşmalar yaptıklarında yüksek enerjili düzeyden düşük enerjili düzeylere geçerler. Bu arada ortama enerji verirler. Bu atomları birbirinden ayırmak için, başlangıçta ortama verdikleri enerji kadar enerji vermek gerekir.

Atomların molekül ve bileşik oluşturmaları bu atomların son katmanlarının dolu olmamasından kaynaklanmamaktadır. Son enerji düzeylerinde boş yer olan atomlar kararsızdır. Bu atomlar elektron vererek veya elektron alarak kararlı hale geçmek ister. Bu durum atomların bileşik oluşturmasını sağlar.

Kovalent Bağlar

Bu bağ türünde atomlar arasında elektron ortaklaşması söz konusudur. Genellikle her ikisi de elektron almaya yatkın atomlar arasında oluşan bağ türüdür. Her iki atom da elektron almak istediğinden bu atomlar bir araya gelerek birbirlerinin elektronlarını kullanarak son enerji düzeylerini 8’e tamamlarlar ve kararlı hale geçerler. Bu atomlar arasındaki kimyasal bağ çeşidine kovalent bağ denir.

Örneğin oksijen atomunun son katmanında 6 elektron vardır. Oksijen atomu 2 elektron alırsa kararlı hale geçecektir. İki oksijen atomu bir araya gelerek ikişer elektronlarını ortaklaşa kullanırlar ve ortaklaşa kullandıkları bu elektronlar ile son enerji düzeylerindeki elektron sayısını 8’e tamamlarlar. Böylece kararlı ve düşük enerjili düzeye geçmiş olurlar. İki oksijen atomunun bu şekilde oluşturduğu bağ çeşidine kovalent bağ adı verilir.

Kimyasal_BagI7O1



Hidrojenin son katmanında 1 elektron oksijenin son katmanında 6 elektron bulunur. 2 adet hidrojen atomu son katmanlarındaki elektronu oksijenle paylaşırken, aynı zamanda oksijenin elektronlarını da kendi katmanlarını 2 ye tamamlamak için kullanır.

Kimyasal_BagI7O2


NH3 bileşiğinde azot atomunun son enerji düzeyinde 5 elektron bulunur. Azot atomu son katmanını 8’e tamamlamak için 3 elektron daha almak ister. Hidrojen atomu ise 1 elektron daha alırsa kararlı hale geçecektir. Her ikisi de elektron almak istediğinden aralarında kovalent bağlı bir bileşik oluşacaktır. Bu bileşiklerde elektron ortaklaşması yapılır. 3 adet hidrojen atomu 3 elektronunu azot atomu ile paylaşarak azot atomunun son katmanını 8’e tamamlarken, azot atomunun elektronlarını kullanarak kendi elektron sayısını ikiye çıkarır.



İyonik Bağlar

Son katmanlarında 1, 2 veya 3 elektron bulunduran elementler elektron vermeye yatkın elementlerdir. Bu elementler son katmanlarındaki elektronu vermek ve kararlı hale geçmek ister.

Son katmanlarında 5, 6, 7 elektron bulunduran elementler ise elektron almaya yatkın elementlerdir. Bu elementler son enerji katmanlarını doldurmak ve kararlı hale geçmek ister.

İki atomdan birinin diğerine elektron vererek katyon haline geçmesi ve diğerinin bu elektronu alarak anyon haline geçmesi ve bu iki iyonun birbirlerini çekmeleri sonucu oluşan bağa iyonik bağ adı verilir.

Örneğin MgCl2 bileşiğini inceleyelim.

Magnezyumun atom numarası 12 dir Elektron dağılımını yaparsak, )2   )8    )2 şeklinde olur. Bu durumda magnezyum atomunun kararlı hale geçmesi için 2 elektron vermesi gerekmektedir.

Cl atomunun atom numarası 17 dir. Elektron dağılımını yaparsak, )2    )8    )7 şeklinde olur. Cl atomunun kararlı hale geçmesi için 1 elektron alması yeterlidir.

Bu durumda magnezyum ile Klor elementlerinin bileşik oluşturabilmesi için bir adet Mg ve iki adet Cl atomunun bir araya gelmesi gerekir. Mg atomunun verdiği elektronları iki Cl atomu alır ve son katmanlarındaki elektron sayısını 8’e tamamlarlar. Bu durumda magnezyum ve klor atomlarının oluşturacağı bileşik 3 atomlu olmalıdır. Bu 3 atomlu grup MgCl2 bileşiğinin en küçük birimidir ve bileşiğin tüm özelliklerini taşır.


NaCl bileşiğinde ise Na atomu bir elektron verir, Cl atomu 1 elektron alır. Na atomu + yüklü iyon haline geçerken, Cl atomu – yüklü iyon haline geçer. Bu iyonlar arasında elektriksel bir çekim kuvveti oluşur. Oluşan bu kuvvete iyonik bağ adı verilir.


Kimyasal_BagI7O3



Kimyasal_BagI7O4


İyonik bağlar, kovalent bağlara göre daha kuvvetlidir. Çünkü iyonik bağlarda elektriksel çekim gücü rol oynar.


Periyodik Sistem

Kimyasal Tepkimeler



SANATSAL BİLGİ

26/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI