8. SINIF MEVSİMLER

8. Sınıflar fen bilgisi dersi. Mevsimler ve mevsimlerin oluşumu. Dünyanın güneş etrafındaki hareketi ve bu hareketin mevsimlere etkisi.


Mevsimler

Yağış miktarı, yağış çeşidi ve sıcaklık değerleri bakımından benzerlik gösteren zaman dilimlerine mevsim adı verilir.

Bir yılda dört mevsim vardır; ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimleri. Yaz mevsimlerinde sıcaklık sürekli yüksektir, kar yağışı görülmez. Sonbahar mevsiminde hava soğumaya başlar, bitkiler yapraklarını döker, yağışlar yaza göre fazla ve yağmur şeklindedir. Kış mevsiminde hava iyice soğur, sıcaklık çoğu yerde 0 derecenin altındadır. Yine çoğu yerde kar yağışı görülür, bitkilerde herhangi bir canlılık faaliyeti görülmez. İlkbahar mevsiminde hava ısınmaya başlar, bitkiler önce çiçek açar, ardından yapraklarını salarak yeşil bir örtü oluştururlar.

Yukarıda saydığımız olayları meydana getiren temel etmen dünyanın güneş etrafında dönmesi ve yer ekseninin yörünge düzlemine eğik oluşudur. Ayrıca mevsimler dünyanın her yerinde aynı değildir. Yine dünyanın tüm bölgelerinde 4 mevsim görülmemektedir.

Mevsimlerin Oluşması

Mevsimleri oluşturan temel etmenler; dünyanın güneş etrafındaki hareketi ve yer ekseninin yörünge düzlemine 23° 27’ (23 derece 27 dakika) eğik olmasıdır.

 Dunya_eksenO8


Dünya yapı olarak küreye benzer. Dünyanın tam orta noktasından dünyayı çepeçevre saran çembersel bir çizgi çizecek olursak bu çizgi dünyayı iki yarımküreye ayırır. İşte bu yarımkürelerden üsttekine kuzey yarımküre, alttakine güney yarımküre adı verilir.

Dünya hem kendi ekseni etrafında, hem de güneş etrafında dönmektedir. Dünya kendi ekseni etrafında bir tam dönüşünü 24 saatte tamamlar, güneş etrafında bir tam dönüşünü ise 365 gün 6 saatte tamamlamaktadır. Dünya güneş etrafında dolanırken güneşe göre konumu sürekli değişir. Bu konum değişikliği nedeniyle mevsimler oluşur. Dünya şekli ve güneş etrafındaki konumu nedeniyle 3 büyük kuşağa ayrılmıştır; orta kuşak, tropikal kuşak ve kutup kuşağı.

4 mevsim sadece orta kuşakta yaşanır. Orta kuşak bölgesi dünyanın her iki yarı küresinde de vardır. Dünya güneş etrafında dolanırken bazen kuzey yarımküre, bazen de güney yarımküre güneşe daha dönük olur. Güneşe daha dönük olan yarımküre daha sıcak olur ve bu yarımkürede yaz mevsimi yaşanır. Bir yarımkürede yaz mevsimi yaşanırken diğer yarımkürede kış mevsimi yaşanmaktadır. Dünya güneş etrafındaki bir tam hareketi sırasında iki kez ekseni üzerinde dik konuma gelir. Bu konumlarda da bir yarımkürede ilkbahar mevsimi, diğer yarımkürede sonbahar mevsimi yaşanır. Dünyanın güneş etrafındaki hareketi sırasında bazen kuzey yarımkürenin bazen de güney yarımkürenin güneşe daha dönük olmasının nedeni ekseninin eğik olmasıdır.

Dunya_MevsimIO8


 

21 Haziran tarihinde kuzey yarımküre güneşe daha dönüktür. Bu nedenle güneş ışınları kuzey yarımküreye daha dik olarak gelir. Bu tarih kuzey yarımkürede yaz mevsimi başlangıcıdır. Güney yarımkürede ise kış mevsimi başlamaktadır.



23 Eylülde yer ekseni yörünge düzlemine dik olur. Hem kuzey yarımküre, hem de güney yarımküre güneşe eşit miktarda dönüktür. Bu tarih kuzey yarımkürede sonbahar, güney yarımkürede ilkbahar mevsimi başlangıcıdır.

21 Aralık tarihinde Güney yarımküre güneşe daha dönüktür. Bu nedenle güneş ışınları güney yarımküreye daha dik gelir. Bu tarih güney yarımkürede yaz mevsimi başlangıcı, kuzey yarımkürede ise kış mevsiminin başlangıcıdır.

21 Mart tarihinde yer ekseni tekrar yörünge düzlemine dik hale gelir. Bu tarihte yine hem kuzey yarımküre, hem de güney yarımküre güneşe eşit derecede dönüktür. Bu tarih kuzey yarımkürede ilkbahar, güney yarımkürede sonbahar başlangıcıdır.




SANATSAL BİLGİ

03/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI