7. SINIF ATOM YAPISI

7. sınıflar fen bilgisi dersi. Atomun yapısı ve parçacıkları. Elektronların atom çevresine yerleşme kuralları Konu anlatımı.

Maddelerin bütün özelliklerini taşıyan ve daha küçük birimlere bölünemeyen en küçük yapıtaşlarına atom denir.

Her madde atom adı verilen ve gözle görülemeyen yapı birimlerinden oluşmuştur.

Doğada 92 çeşit atom bulunur. Tek cins atomdan meydana gelen maddelere element denir. Her elementin atomu o elemente özgüdür.

Elementler birbirleri ile çeşitli oranlarda birleşerek sınırsız sayıda yeni maddeler oluşturabilir.

Hidrojen ve oksijen birer elementtir. Hidrojen ve oksijen doğada gaz halinde bulunurlar. 2 hidrojen atomu ile bir oksijen atomu birleşerek kendi özelliklerinden tamamen farklı türde yeni bir madde oluştururlar. Oluşan yeni madde sudur.

Yeryüzünde canlılar dahil var olan her şey atomlardan meydana gelmiştir.

 

Bir atom 3 temel parçacıktan meydana gelmiştir. Bu parçacıklar; proton, nötron ve elektrondur.

Proton: Atomun merkezinde yer alan pozitif yüklü parçacıktır. Bir atomun atom numarası o atomun çekirdeğinde yer alan proton sayısına eşittir. Bir atomun çekirdeğinde 11 adet proton varsa, bu atomun atom numarası 11’dir. Nötr bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Atom numaraları atom simgesinin solunda gösterilir. 11 adet protona sahip sodyum atomu;

11Na şeklinde gösterilir.

Nötron: Atom çekirdeğinde protonla beraber yer alan yüksüz taneciklere nötron denir. Nötronlar, protonlarla beraber atomun kütle numarasını oluşturur. 11 adet nötronu, 11 adet protonu bulunan bir atomun kütle numarası 22 dir. Kütle numarası atom simgesinin sol üst kısmında gösterilir. 11 proton ve 11 nötrona sahip sodyum elementinin kütle numarası

22Na şeklinde gösterilir.

Elektron: Atom çekirdeğinin etrafında bir yörüngede dolaşan negatif yüklü parçacıklara elektron adı verilir. Elektronların kütlesi çok küçüktür ve 0 kabul edilir. 



Katmanlar

Elektronların atom çevresinde çeşitli yörüngelerde dolaşırlar. Elektronların yörüngeleri gelişigüzel değildir. Bu yörüngeler belirli gruplara ayrılabilir. Bu grupların herbirine katman adı verilir. Katmanlara enerji düzeyi de denir. 

Örneğin, atom numarası 7 olan bir elementin ilk iki elektronu 1 katman adı verilen bir alanda dolaşırlar. Sonraki 5 elektronu ise 2. katman adı verilen bir alanda dolanır.

Elektronlar atomun çevresinde güneş sisteminde gezegenlerin güneş etrafındaki hareketine benzer biçimde dolanırlar. Atomları yörüngelerinde tutan kuvvet merkezkaç kuvvetidir. Elektronlar çekirdek tarafından çekilerek belirli atom çekirdeğinden uzaklaşmaları önlenirken, atom çevresindeki hızlarından dolayı çekirdeğe yapışmaz ve belirli bir yörüngede hareket ederler.

Elektronların Atom Çevresine Yerleşmeleri ve Bileşik Oluşturma

Elektronlar atom çevresinde belirli bir kurala göre dizilirler. Atomların son enerji düzeyleri tam dolu ise bu atomlar kararlı yapıya sahiptirler. Bu atomlar bileşik oluşturmazlar.

Atomların bileşik oluşturmaları, son yörüngelerinin dolu olmaması ve dolayısıyla atomların son yörüngelerini dolu hale getirme yatkınlığından kaynaklanır.


Bir atomda bir enerji düzeyi (katman) dolmadan elektronlar diğer enerji düzeyini doldurmaya başlamaz.

Atomlar_I7O1


Yukarıdaki ilk şekilde 2 proton ve 2 elektron içeren nötr bir atom görülmektedir. Bu atomda sadece 1 enerji düzeyi bulunur. Bu enerji düzeyinde 2 elektron vardır. Buna göre ilk atom kararlı bir atomdur ve bileşik yapmaz. Bu atom Helyum (He) atomudur.


2. Şekilde görülen atomun ilk enerji düzeyinde 2 adet elektron vardır. Bu enerji düzeyi doludur. İkinci Enerji düzeyinde 3 adet elektron bulunmaktadır. Bu enerji düzeyinin tam dolu olması için 5 elektrona daha ihtiyacı vardır. Veya bu atom 3 elektron vererek kararlı hale gelecektir. Bu atomun 3 elektron vermesi daha kolay olduğundan 3 elektron vererek kararlı hale geçmeye çalışır. Bu atom bileşik yapmaya yatkındır. Bu atom Bor atomudur.


Atomlar_I7O2


Yukarıdaki atomun 1. Enerji düzeyinde 2 adet, 2. Enerji düzeyinde 8 adet elektron vardır. 1. Ve 2. Enerji düzeyleri doludur. Bu atomun 3. Enerji düzeyinde 1 adet elektron vardır ve tam dolu olması için 7 elektrona daha ihtiyacı vardır. Bu atomun 1 elektron vermesi, 7 elektron almasından daha kolay olduğu için bu atom 1 elektron vererek kararlı hale geçmeye çalışır. Bu atom, atom numarası 11 olan Sodyum (Na) atomudur.


Oktet Kuralı

Bir atomun son katmanında 8 elektron bulunuyorsa, bu atom oktet kuralına uymuş demektir.

Dublet Kuralı

Tek katmanı bulunan atom bu katmanda 2 adet elektron bulunduruyorsa bu atomun dublet kuralına uyduğu söylenir.


İyonlar ve İyon Oluşumu




SANATSAL BİLGİ

16/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI