7. SINIF DUYU ORGANLARI

7. Sınıflar fen bilgisi dersi. Duyu organları konusu. Gözün ve kulağın yapısı ve görevleri. Duyma ve görme olaylarının gerçekleşmesi. Konu anlatımı.


Duyu organları çevremizde olup bitenleri öğrenmemizi sağlar. Göz ile çevremizde ne olup bittiğini görürüz. Kulak ile sesleri duyarız. Burun ile bulunduğumuz ortamdaki kokuyu algılarız. Dil ile ağzımıza aldığımız şeylerin tadını alırız. Derimiz ise dokunma duyusu organıdır. Ortamın yumuşaklık, sertlik, sıcaklık ve soğukluk gibi özelliklerini bize derimiz bildirir. 


1. Göz ve Yapısı

Göz, görme duyusu organımızdır. Gözde ışığı algılayan fotoreseptörler bulunur. Bu fotoreseptörler sürekli olarak ortamdan sinyal alıp beyne gönderir, beyin ise bu sinyalleri görüntüye çevirir.

Göz, göz küresi ve yardımcı yapılardan meydana gelmiştir. Göz küresi; sert tabaka, damar tabaka ve ağ tabakadan meydana gelmiştir.

1) Sert Tabaka

Göze dıştan bakıldığında beyaz olarak görülen kısım sert tabaka olarak adlandırılır. Gözün en dış kısmıdır. Göz bütünlüğünü sağlar ve gözü dış etkilerden korur.

Sert tabaka gözün ön kısmında incelip farklılaşarak kornea adı verilen yapıyı meydana getirir. Kornea saydam yapıdadır. Işık göze korneadan girer.


2) Damar Tabaka

Set tabakanın altında yer alır. Kan damarları ve pigmentler açısından zengin bir yapıdadır. Bu tabaka gözü besleyen kısımdır. Damar tabaka gözün ön kısmında göz bebeği adı verilen yapıyı oluşturur. Göze rengini veren yapı iristir.

İrisin ortasında göz bebeği bulunur. Göz bebeği daralıp genişleyerek göze gelen ışığı ayarlar.

Göz bebeğinin arkasında bulunan göz merceği göze gelen ışığı az veya çok kırarak görüntünün sarı nokta üzerine düşmesini sağlar.

Saydam tabaka ile göz merceği arasında kalan kısım ön oda, mercek ile iris arasında kalan boşluk arka oda olarak adlandırılır. Bu boşluklar camsı sıvı adı verilen bir sıvı ile doludur.


3. Ağ Tabaka

Gözün en içte kalan tabakasıdır. Bu kısma retina adı da verilmektedir. Retina damar tabakası ile temas halindedir. Işığa duyarlı sinirler ve reseptörler bu bölümde yer alır. Görme sinirleri bu bölümde yer alır. Retina tabakasının sarı nokta adı verilen kısmında ışığa duyarlı reseptörler bulunur. Göz merceğinden gelen ışık bu bölge üzerine düşürülerek reseptör hücreleri uyarılır.

Görme sinirlerinin gözden çıktığı bölgede reseptör bulunmaz. Bu noktaya kör nokta adı verilir. 


Görme Olayı

Göze gelen ışınlar sırasıyla kornea, mercek ve camsı sıvıda kırılarak ağ tabakada bulunan sarı benek üzerine düşürülür. Sarı benekte cismin ters bir görüntüsü oluşur. Bu görüntü görme sinirlerini uyarır ve görme sinirleri bu sinyalleri beyne iletir. Beyinde cismin görüntüsü düz ve net görüntüsü oluşturulur.

GozYapisi_IO7A


Kulak ve Yapısı

Kulağın görevi dış ortamdaki sesleri almak ve vücudun dengesini sağlamaktır. Üç kısımdan meydana gelir.

1) Dış Kulak

Dış kulak dış ortamdaki sesleri toplayarak kulak yolu ile orta kulağa gönderir. Dış kulak; kulak kepçesi, kulak zarı ve kulak yolundan meydana gelir.

Kıkırdaklı bir yapıya sahip olan kulak kepçesi huni biçimindedir, dış ortamdaki sesleri toplayarak kulak yoluna iletir. 

Kulak yolu kıllı bir yapıdadır ve mumsu bir sıvı üretir. Bu sıvı ve kıllar kulağa giren toz, mikrop ve diğer yabancı maddeleri tutar.

Kulak yolunun sonunda kulak zarı denilen bir yapı bulunur. Kulak yolundan gelen sesler bu zarı titreştirir. Bu titreşimler orta kulağa iletilir.


2) Orta Kulak

Dış kulak ile iç kulak arasında yer alır. İç yüzeyi mukoza tabakası ile örtülüdür. Bu bölüm içi hava dolu boşluklardan meydana gelir. Aynı zamanda bu bölümde kulak kemikleri ve bunlara bağlanmış kaslar bulunur.

Orta kulakta yer alan çekiç, örs ve üzengi kemikleri dış kulaktan gelen sesleri iç kulağa iletir.

Orta kulak östaki borusu ile yutağa açılır. Östaki borusu orta kulaktaki hava basıncı ile dış ortamdaki hava basıncını dengeler.

3) İç Kulak

İç kulakta işitme ve denge ilgili yapılar yer alır. Bu bölümde dalız, yarım daire kanalları, tulumcuk ve kesecik yer alır.

Dalız, yarım daire kanalları ve salyangozdan meydana gelir. Yarım daire kanallarının bağlandığı yere tulumcuk, salyangozun bağlandığı yere kesecik denir.

Tulumcuk ve kesecik içinde denge taşları ve duyu alıcıları bulunur. 

Salyangoz içinde ise işitme reseptörleri bulunur.



İşitme Olayı

Kulak kepçesinin topladığı ses dalgaları, kulak yolundan geçerek kulak zarını titreştirir. Bu titreşim orta kulakta bulunan örs, çekiç ve üzengi kemikleri tarafından iç kulaktaki oval pencereye iletilir. Oval pencerenin titreşimi salyangoz içindeki sıvıları titreştirir. Bu sıvılardaki titreşim duyu hücrelerini uyararak uyartı meydana getirir. Oluşan uyartı işitme sinirleri tarafından beyne götürülür. Bu uyartı beyinde değerlendirilerek anlamlandırılır.

Kulak_IO7A


Deri, Dil ve Burun



SANATSAL BİLGİ

15/07/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI