7. SINIF EKOSİSTEMLER

7. sınıf fen bilgisi dersi. Ekosistemler konusu. Ekosistem, habitat, populasyon ve tür kavramları. Ekosistemde doğal dengenin işleyişi. Konu anlatımı.


Ekosistem

Doğal bir çevre dediğimiz zaman ilk aklımıza gelenler; bitkiler, su, taş, toprak, solucanlar, otobur ve etobur hayvanlardır. Bunların hepsi birden ekosistemi oluşturur. Ekosistem kendisine yeterli doğa parçasıdır diyebiliriz. Bir ekosistemde; otobur hayvanların varlığı için bitkiler, bitkilerin varlığı için su, ışık ve toprak, canlılığını yitirmiş canlıları toprağa karıştırmak için ayrıştırıcılar gereklidir.

Bir ekosistemin canlı öğeleri insanlar, bitkiler, hayvanlar, mantarlar vb. dir. Ekosistemin cansız öğeleri ise toprak, hava, ışık, su, rüzgar gibi öğelerdir.


Habitat

Bir ekosistem daha küçük yaşam birimlerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Bunlardan en büyüğü “habitat” olarak adlandırılır.

Habitat bir canlı türünün doğal olarak yaşamını sürdürdüğü alandır. Habitat çok geniş veya çok dar olabilir. Sadece ağaç kovuğunda yaşamını sürdürebilen canlıların habitatı ağaç kovuğudur. Bir mağarada yaşayan ve asla dışarıya çıkmayan canlıların habitatı mağara olur. Bir pınarın ağız bölgesinde yaşayabilen canlıların habitatı o pınarın ağız bölgesidir.

Bir habitat sadece bir canlı türüne ev sahipliği yapmaz. Bir gölün meydana getirdiği yaşam alanı pek çok canlıya ev sahipliği yapar. Bir göl çok çeşitli balıkların ve su kuşlarının habitatı olabilir. Aynı durum orman için de geçerlidir.

Habitat için populasyonların yaşam alanı da diyebiliriz.


Populasyon

Canlılar türlerden meydana gelmiştir. Her canlının kendine özel bir türü vardır. Örneğin serçe bir kuştur. Bütün serçeler bir türden meydana gelir. Leylek de bir kuştur. Tüm leylekler leylek türü altında birleşir. İşte bir türün tüm bireylerinin oluşturduğu topluluğa popülasyon adı verilir. Populasyonlardan söz ederken leylek popülasyonu, kartal popülasyonu gibi ifadeler kullanırız.


Tür

En küçük biyolojik birim türdür. Türler canlı gruplarını temsil eder. Ortak bir tadan gelen ve birçok benzer özellikleri bulunan, birbirleri ile çiftleştiklerinde üreme yeteneğine sahip canlılar meydana getiren canlılara tür denir.

Ekoloji

Ekoloji bir bilim dalıdır. Canlı varlıkları, bu canlıların birbirleri ve cansız çevre ile etkileşimini inceleyen bilim dalına ekoloji denir. Bu bilim ile uğraşan bilim adamlarına ise ekolog adı verilir.



Ekosistemin Doğal Dengesi

Bir ekosistemde doğal bir denge vardır. Canlılar birbirleri ile beslenir. Bir canlı başka bir canlı için gerekli mineralleri üretir. Canlılar birbirlerinden çok yönlü bir yararlanma içindedir.

Ekosistemde birinci basamakta üreticiler bulunur. Üreticiler fotosentez yapabilen bitkilerdir. Bitkiler diğer canlıların beslenebilmesi için gerekli besinleri üretirken aynı zamanda solunumları için gerekli oksijeni de üretmektedir.

Ekosistemin 2. Basamağında ise birincil tüketiciler bulunur. Birincil tüketiciler ot ile beslenen hayvanlardır. Bu canlılar bitkileri yiyerek beslenirken, aynı zamanda solunum yaparlar. Havadan aldıkları oksijen ile besinlerden enerji üretirken atmosfere karbondioksit verirler. Bu karbondioksit bitkiler tarafında fotosentezde kullanılır. 

Ekosistemin 3. Basamağında ise ot ile beslenen hayvanlarla beslenen canlılar bulunur. Bu canlılar da madde döngüsüne çeşitli yollardan katılırlar. Solunum ile oksijen kullanır, karbondioksit üretirler.

Ekosistemde bir canlı türü aşırı derecede artınca bu canlı ile beslenen canlı türlerinde de artış olur. Bir süre sonra sayısı aşırı derecede artan canlı türü tekrar azalarak dengeye gelir. Ekosistem bu şekilde doğal bir denge halinde bulunur.


Doğal olmayan nedenlerle, örneğin aşırı avlanma ile bir türün sayısında azalma olur veya o tür yok olursa bundan insan da dahil tüm ekosistem etkilenir.

Bu nedenle kaçak avlanma yapılmamalı, ormanlar korunmalı ve doğaya zararlı maddeler bırakılmamalıdır. Aksi halde en büyük zararı yine insan görecektir.


Ekosistemler Çözümlü Testi


SANATSAL BİLGİ

10/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI