7. SINIF ELEKTRİK ENERJİSİ DÖNÜŞÜMÜ

7. sınıf fen bilgisi dersi. Elektrik enerjisinin ısı, ışık ve hareket enerjisine dönüşümü. Elektrik enerjisinde dönüşümü sağlayan cihazlara örnekler. Konu anlatımı.


Elektrik Enerjisi

İletken cisimlerde hareket eden elektrik yüklerine "elektrik akımı", elektrik yüklerinin sahip olduğu enerjiye ise elektrik enerjisi adı verilir.


Elektrik Enerjisinin Dönüşümü

Elektrik yükleri iletkenlerden geçerken ısı, ışık, hareket vb. enerji çeşitlerine dönüşmesine "elektrik enerjisinin dönüşümü" denir.

Elektrik Enerjisinin Isı Enerjisine Dönüşümü

Elektrik enerjisi iletken maddelerde hareket eden elektrik yükleridir. Metal iletkenlerde bu yükler elektron parçacıklarıdır. 

Her iletken madde, üzerinden geçen elektrik yüklerine bir tepki gösterir, bununla beraber tüm iletkenler aynı tepkiyi göstermez. Bazı iletkenler elektrik yüklerinin geçişine karşı yüksek bir direnç gösterir. Bu direnç, iletkenin ısınmasına neden olur. Isıya dayanıklı ve elektrik akımına karşı direnci yüksek malzemelerle ısıtıcı adı verilen elektrik alıcıları yapılır. Elektrik yükleri bu maddelerden geçerken yüksek miktarda ısı oluşur. Böylece elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüştürülmüş olur. Elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştüren araçlar elektrikle çalışan sobalarda ortamı ısıtır, fırınlarda fırını ısıtarak yemekleri pişirir, elektrikle çalışan çaydanlıklarda suyu ısıtır, elektrikli şofbenlerde suyu ısıtır, kaynak makinelerinde metali eritir. Böylece elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüştürülmüş ve başka amaçlar için kullanılmış olur.


Elektrik Enerjisinin Işık Enerjisine Dönüşümü

Elektrik yükleri bazı iletkenlerden geçerken, bu iletkenler elektrik yüklerine aşırı reaksiyon gösterir. Bu reaksiyon iletkenin aşırı ısınmasına sebep olur. Bununla birlikte bu iletkenin başka bir özelliği daha vardır. Isınınca aşırı derecede parlamaktadır. İşte bu iletkenler havası alınmış bir cam muhafaza içine konulur ve elektrik lambası olarak kullanılır. Böylece elektrik enerjisi ışık enerjisine dönüştürülmüş olur. Bu şekilde çalışan lambalara akkor telli lambalar denir.

Akkor telli lambalar dışında da elektrikle çalışan aydınlatma araçları vardır. Bunların başında floresan lambalar gelir. Daha az elektrik tükettikleri için günümüzde bu lambalar tercih edilmektedir.



Elektrik Enerjisinin Hareket Enerjisine Dönüşümü

Uygun bir manyetik alana yerleştirilmiş bir tel sargının uçlarına elektrik enerjisi verilince tel sargı dönmeye başlar. Bu şekilde elektrik enerjisi, hareket enerjisine çevrilmiş olur. Bu yöntemle çalışan araçlara elektrik motoru adı verilir.

Elektrik motorları genellikle iki mıknatıs arasına uygun miktarda tel sarılmış bir milin yerleştirilmesi ve düzeneğin koruyucu bir metal içine yerleştirilmesiyle yapılır. Elektrik motorlarına elektrik verilince, elektrik motorunda tel sargının bağlı olduğu mil dönmeye başlar. Milin ucuna bağlanan düzeneklerle bu hareket başka sistemlere aktarılır. Mutfak robotlarında, çamaşır makinalarında ve saç kurutma makinalarında elektrik motorları kullanılmaktadır. Böylece elektrik enerjisi hareket enerjisine dönüştürülerek çeşitli amaçlar için kullanılmış olur.

Ayrıca son yıllarda bilgisayar programları ile çalışan ve verilen komutlara göre hareket eden makineler geliştirilmiştir. Bu makineler insanların yaptığı işi yapmaktadır ve bu makinelerin hareketini sağlayan ana parçaları elektrik motorlarıdır. Son yıllarda koşabilen robotlar da üretilmiştir.

Hareket Enerjisinin Elektrik Enerjisine Dönüşümü

Bisikletlerde bulunan dinamolar, bisikletin tekerlerine bağlanmış bir elektrik motoruna benzeyen bir sistemdir. Dinamolar manyetik alan içerisine konulan tel sargının döndürülünce uçlarından elektrik enerjisi elde edilmesi prensibinden yararlanılarak yapılmıştır. Bisiklet hareket edince dinamo elektrik enerjisi üretmeye başlar ve bisikletin lambasını yakabilir. Bu sistem hareket enerjisinden elektrik enerjisi üretimine örnektir. Güneş santralleri dışındaki tüm elektrik üretim santrallerinde elektrik enerjisi bu yolla üretilir. Örneğin hidroelektrik santrallerinde yükselen suyun oluşturduğu basıncın döndürme kuvvetinden yararlanılarak jeneratör adı verilen tel sargı sistemleri döndürülür ve çok büyük güçlerde elektrik enerjisi elde edilir.


Elektrik Devreleri Konu Anlatımı



SANATSAL BİLGİ

11/04/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI