7. SINIF SAF MADDELER ve BİLEŞİKLER

7. sınıflar fen bilgisi dersi. Saf maddeler ve bileşikler konusu. Atomik ve molekül yapılı elementler. İyonik ve kovalent yapılı bileşiklerin oluşumu. Konu anlatımı.



Saf Madde

Aynı cins atom veya moleküllerden oluşan maddeye saf madde denir. Elementler aynı cins atomlardan meydana geldiğinden saf maddelerdir.


Bileşikler sadece o bileşiğe ait moleküllere sahipse bu bileşiğe saf madde denir. Örneğin, arı su sadece H2O moleküllerinin bulunduğu sudur. Deniz suyu saf su değildir, çünkü deniz suyunda çözünmüş halde tuz bulunur. Eğer deniz suyunu arıtarak H2O ve NaCl moleküllerini ayırırsak, deniz suyundan saf su elde etmiş oluruz.


Saf maddeler elementler ve bileşikler olmak üzere ikiye ayrılır.

1- Elementler

Elementler atomik yapılı ve moleküler yapılı olmak üzere ikiye ayrılır.

A- Atomik Yapılı Elementler

Bu elementlerin atomları birbirleri ile elektron ortaklaşması yapmamıştır. Bu elementlerin elementin tüm özelliğini taşıyan en küçük birimi atomdur. Dolayısıyla herbir atom, o elemente ait tüm özellikleri taşır.

B- Moleküler Yapılı Elementler

Bu elementler aynı cins birden fazla atomun biraraya gelerek bir bağla birarada bulunduğu elementlerdir. Bu elementlerin tüm özelliklerini taşıyan en küçük parçaları, bir araya gelmiş atom gruplarıdır.

Örneğin Oksijen gazı doğada O2 şeklinde bulunur. O2 molekülü iki adet O atomunun elektronlaron ortaklaşması yapmak suretiyle aralarında bir bağ kurarak meydana getirdiği bir moleküldür. Oksijen gazının tüm özelliklerini taşıyan en küçük parçası O2 molekülüdür.

Azot gazı doğada N2 şeklinde bulunur. N2 molekülü iki adet N atomunun elektronlarını ortaklaşa kullanmaları ve bu şekilde aralarında bir bağ oluşturmalarıyla meydana gelmiştir. Azot gazının tüm özelliğini taşıyan en küçük parçası N2  molekülüdür.

Ozon gazı 3 adet oksijen atomunun bir araya gelerek elektronlarını ortaklaşa kullanmaları ve bu şekilde bir bağ oluşturmalarıyla meydana gelmiş bir gazdır. Ozon gazının aynı özellikleri taşıyan en küçük birimi O3 molekülüdür.

2- Bileşikler

Bir bileşik birden fazla çeşit atomdan meydana gelmiştir. İyonik bağlı bileşikler ve kovalent bağlı bileşikler olmak üzere ikiye ayrılır.

A- Kovalent (Moleküler Yapılı) Bileşikler

Bu bileşikler, kendilerini meydana getiren atomların bir veya daha fazla elektronlarını ortaklaşa kullanmalarıyla oluşmuş bileşiklerdir. Örneğin H2O bileşiğini ele alalım.

Hidrojen atomunun son yörüngesinde 1 elektron olduğundan H atomu bir adet elektron alarak kararlı hale geçmek ister. Oksijen atomunun ise son enerji düzeyinde 6 adet elektron vardır. Oksijen atomu 2 adet elektron alarak kararlı hale geçmek ister. Her iki element de elektron almak istediğinden bu maddelerin bileşik oluşturması, elektronlarını ortaklaşa kullanmaları ile mümkün olur.

2 adet Hidrojen atomu 1’er taneden toplam iki adet elektronunu oksijen atomu ile paylaşır. Aynı zamanda oksijen atomunun elektronlarını kendi enerji düzeyini doldurmak için kullanır. Bu elektron ortaklaşması sonucu hidrojen ve oksijen atomları arasında kovalent bir bağ oluşur ve Su molekülü meydana gelir. Bu molekül oksijen ve hidrojen atomlarının her birinin özelliklerinden tamamen farklıdır.

Saf_MaddeI7O1



B- İyonik Bağlı Bileşikler

Bu bileşiklerde kendilerini oluşturan atomlar arasında elektron ortaklaşması değil, elektron alışverişi söz konusudur.

Eğer bileşiği meydana getiren atomlardan biri elektron vermeye diğeri ise elektron alamaya yatkın ise bu atomlar aralarında elektron alışverişi yaparlar. Elektron alışverişi sonucunda atomlardan biri pozitif yüklü, diğeri ise negatif yüklü iyon haline gelir. Bu iyonlar arasında elektriksel bir çekim kuvveti oluşur. Bu çekim kuvveti atomları birarada tutar ve molekülü oluşturur.

İyonik yapılı bileşikler arasındaki bağlar kuvvetlidir. Bu bağları koparmak için daha fazla enerji harcamak gerekir.

Örneğin Na (sodyum) atomunun nötr halde 11 elektronu vardır. Bu elementin son katmanında 1 elektron bulunur. Na atomu bu bir elektronu vererek kararlı hale geçmek ister.

Cl( klor) atomunun nötr halde 17 elektronu bulunur. Bu elementin son yörüngesinde ise 7 elektron bulunmaktadır. Cl atomu bir adet elektron alarak kararlı hale geçmek ister.

Na atomu Cl atomuna 1 elektron verir, Cl atomu Na atomundan bu elektronu alarak son enerji düzeyini 8’e tamamlayarak kararlı hale geçer. Böylece Na ve Cl atomları arasında iyonik yapılı NaCl molekülü meydana gelir.

Saf_MaddeI7O2





SANATSAL BİLGİ

06/05/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI