ALKANLARIN ADLANDIRILMASI II

12. sınıflar organik kimya dersi. İzo alkanlar, neo – alkanlar, izo – alkiller, neo alkiller, sekonder ve tersiyer alkillerde adlandırmanın yapılışı. Konu anlatımı.



Alkanların sistematik adlandırmalarını önceki bölümlerde gördük. Bu bölümde sistematik olmayan adlandırmalar üzerinde duracağız.

İzo alkanlar

Eğer metil grubu, bir alkan zincirinde 2 numaralı C atomu üzerinde dallanmış ise bu bileşik izo alkan olarak isimlendirilir. Bu durumda adlandırma en uzun zincirdeki C sayısına göre değil toplam C sayısına göre yapılır.



Örnek:

alkan_adlandırma_K2I1


Yukarıdaki bileşikte metil (CH3) grubu 2 numaralı C atomu üzerinde bulunmaktadır. Bileşikteki toplam C atomu sayısı ise 4’tür. 4 C’lu alkanın ismi bütan idi. Buna göre bileşik, izo bütan olarak isimlendirilir.

Bu bileşiğin sistematik adı ise "2 – metil propan" dır.

Neo – Alkan

Eğer 2 numaralı C atomu üzerinde iki adet metil grubu varsa bu bileşik neo alkan şeklinde isimlendirilir. Burada alkan yerine bileşikteki C sayısına göre alkan ismi getirilir.

Örnek:

alkan_adlandırma_K2I2


Yukarıda 2 numaralı C atomuna 2 adet metil (CH3) kökü bağlanmıştır. Bileşikteki C atomu sayısı 5’tir. Buna göre bileşik "neo pentan" olarak isimlendirilir.


Düz Zincirlerin İsimlendirilmesi

Düz zincir yapısındaki alkanların genel adlandırılmalarını görmüştük. Bunların birde n – alkan şeklinde isimlendirmesi vardır.

Örnek:

C6H14 bileşiğinin sistematik adı "Hekzan" dır. Hekzanın yapı formülü,

CH3 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3

Şeklindedir. Bu bileşik "n – hekzan" olarak da isimlendirilir.


İzo – Alkiller 

Alkanlardan bir H atomu çıkarılınca alkiller meydana geliyordu. İzo alkiller alkan bileşiğinin sonundaki al yerine –il eki getirilerek adlandırılır.


Örnek:

Aşağıdaki bileşiğin kapalı formülü C4H10 şeklindedir.

alkan_adlandırma_K2I3


Bu bileşik, izo bütan veya 2 - metil propan olarak isimlendirilebilir. Şimdi bileşiğin son halkasında bir H atomu çıkaralım.

alkan_adlandırma_K2I4



Bileşikte bir H atomu çıkarınca bileşik bütil oldu.

Butil bileşiğine bağlanan metil (CH3) grubu 2. C atomunda olduğundan bu bileşik izo – butil olarak isimlendirilir.


Neo Alkiller

alkan_adlandırma_K2I5


Yukarıdaki bileşiğin kapalı formülü C7H16 şeklindedir. Bileşiğin genel adı heptandır. Bileşik dallanmış bir yapıda olduğundan sistematik adı 2,2 - dimetil pentandır. Bu bileşiğin bir diğer adı neo heptan dır. Bileşikteki zincirde 5 numaralı C atomuna bağlı H atomlarından birini çıkarırsak bileşik alkile dönüşür ve "neo heptil" olarak adlandırılır.

alkan_adlandırma_K2I6


Yukarıdaki bileşik neoheptil olarak adlandırılır.

Eğer bileşik düz zincir şeklinde olursa,

CH3 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3 

Bu bileşik heptan veya n – heptan olarak isimlendirilir.

Aşağıdaki bileşik ise "n - heptil" olarak isimlendirilir. Bu bileşik dallanma yapmamıştır. Düz zincir şeklindedir.

CH3 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2



Sekonder Alkiller

Dallanma yapmış bir alkil bileşiğinde zincirin sonundaki C atomuna sadece bir H atomu bağlıysa bu alkil bileşikleri "sec –alkil" biçiminde isimlendirilir.

alkan_adlandırma_K2I7



Yukarıdaki bileşik iki şekilde adlandırılmaktadır,

1. 1 – metil propil

2. sec – butil

Bileşiğin sistematik adlandırması "1 – metil propil" şeklindedir.

Tersiyer – Alkiller 

Alkil zincirinin ucundaki C atomuna bağlı H atomu yoksa bu bileşik "tersiyer – alkil" olarak isimlendirilir.

alkan_adlandırma_K2I8


Yukarıdaki bileşik "ter – butil" olarak isimlendirilir.


Alkanların Adlandırılması-1

Alkanların Yapısı ve Düz Zincirlerin Adlandırılması

Hidrokarbonlar

Sikloalkanların adlandırılması



SANATSAL BİLGİ

19/01/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI