ALKOLLERİN ÖZELLİKLERİ

12. sınıflar kimya konusu. Alkollerin fiziksel ve kimyasal özellikleri. Alkollerin halojenürlerle, metallerle ve bazlarla tepkimeleri. Alkollerin dehidrasyonu. Konu anlatımı


Alkollerin Fiziksel Özellikleri

1- Alkolller suda çözünürler, fakat iyonlaşmazlar. Bu nedenle alkollerin sulu çözeltileri elektrik akımını iletmez.

Alkollerdeki OH grubunun sayısı arttıkça sudaki çözünürlükleri de artar. Molekül yapıları büyüdükçe sudaki çözünürlükleri azalır.

Aynı C atomu sayısına sahip polialkol ve monoalkolden polialkol suda daha iyi çözünür.

2- Aynı C sayılı monoalkoller ile eterler izomerdirler.

3- Alkoller baz özelliğine sahip değildir.

4- Monoalkollerde C sayısı arttıkça kaynama noktası da artar. Aynı C atomu sayısına sahip monoalkollerde dallanmanın daha fazla olduğu bileşiğin kaynama noktası daha düşük olur.

5- Aynı sayıda C atomu içeren birincil alkollere göre ikincil, ikincil alkollere göre üçüncül alkollerin kaynama noktası daha düşüktür.

6- Aynı sayıda C atomu içeren hidrokarbonlara ve eterlere göre kaynama noktaları daha yüksektir.

7- Yapılarında H bağı bulunur. Hidrojen bağı alkollerin kaynama noktalarını yükseltir.


Alkollerin Kimyasal Özellikleri

1- Alkollerin Yerdeğiştirme Tepkimeleri

Alkoller halojen asitleri ile yer değiştirme reaksiyonları verirler. Bu reaksiyonlar derişik H2SO4 ve ZnCl2 katalizörlüğünde gerçekleşir.

Etil alkol HBr ile H2SO4 katalizörlüğünde tepkimeye girerek etil bromür ve su oluşturur.

CH3 – CH2 – OH + HBr → CH3 – CH2 – Br + H2O


Etil alkolün HCl ile raksiyonundan etil klorür ve su oluşur.

CH3 – CH2 – OH + HCl → CH3 – CH2 – Cl + H2O


2- Alkollerden Su Çekilmesi

İki alkol molekülü H2SO4 gibi bir katalizör etkisinde ve yüksek sıcaklıkta tepkimeye girerek eter ve su oluştururlar.


İki metanolün tepkimesiyle eter oluşumu aşağıda gösterilmiştir. Tepkime H2SOkatalizörlüğünde ve 140 °C sıcaklıkta gerçekleşmektedir.

CH3 – OH + CH3 – OH → CH3 – O – CH3 + H2O


3- Alkollerden Alken Oluşumu

Bir alkol molekülünden H2SO4 katalizörlüğünde ve 170 °C sıcaklıkta H2O çekilirse alken bileşikleri oluşur.

Aşağıdaki denklemde reaksiyonun sol tarafındaki bileşik propanol, sağ tarafındaki bileşik ise propendir.

Alkol_ozellik_s12I1



4- Alkollerin Metallerle Tepkimeleri

Alkoller 1A grubundaki metallerle tepkime vererek alkoksit oluştururlar, tepkime sonucunda Hgazı açığa çıkar.


Metanolün Na ile tepkimesinde metoksit ve H2 gazı oluşumu;

CH3 – OH + Na → CH3ONa + (1/2)H2


Etanolün Na metaliyle tepkimesinde Sodyum etokist ve H2 oluşumu,

CH3 – CH2 – OH + Na → CH3–CH2–ONa + (1/2)H2


5- Alkollerin Yanma Tepkimeleri

Alkoller O2 ile yanma tepkimesi verirler. Yanma sonucunda H2O ve CO2 oluşur.

Örnek:

Etanolün yanma tepkimesi,

C2H5OH + 3O2 → 2CO2 + 3H2O


Yanma tepkimeleri bir yükseltgenme tepkimesidir.


6- Yükseltgenme Tepkimeleri

Primer alkoller 1 derece yükseltgenirse aldehitleri, 2 derece yükseltgenirse karboksilli asitleri oluşturur.

Sekonder alkoller 1 derece yükseltgenirse ketonları oluştururlar. Sekonder alkoller sadece 1 derece yükseltgenebilir, tersiyer alkoller ise yükseltgenemezler.

Alkol_ozellik_s12I2




7- Alkolellerin Karboksilik Asitlerle Tepkimesi

Alkoller, H2SO4 katalizörlüğünde karboksilik asitlerle tepkimeye girerek esterleri oluştururlar.


C2H5OH + C2H4O2 → C4H5O2 + H2O


Alkoller ve Adlandırma Kuralları



SANATSAL BİLGİ

11/04/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI