BASİT VE MOLEKÜL FORMÜLÜ TEST I ÇÖZÜMLERİ

11. sınıflar ve üniversiteye hazırlık kimya konusu. Bileşiklerde basit formülün ve molekül formülünün belirlenmesi ile ilgili testin çözümleri.



Çözüm – 1 

25,5 gramlık bir bileşikte 4,5 g H varsa,

25,5 – 4,5 = 21 g N elementi vardır. N atomunun mol sayısını tespit edelim.

nN = 21
14



nN = 3 = 1,5 
2




H atomunun mol sayısı,

nH = 4,5 = 4,5
1




Bileşik formülünün taslağı,

N1,5 H4,5 şeklindedir.

Bileşikteki indisleri 1,5'e bölersek tamsayı haline getiririz. Bu durumda formül,

NH3 şeklinde olur.

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 2 

Bileşiğin 91,2 gramının 33,6 gramı N ise,

91,2 – 33,6 = 57,6 gramı O atomudur.

N atomunun mol sayısı,

nN = 33,6 = 2,4
14




O atomunun mol sayısı,

nO = 3,6

Taslak bileşik aşağıdaki gibidir.

NxOy = N2,4 O3,6

Katsayıları 10 ile çarparsak,

N10x O10y = N24 O36

Katsayıları 12 ile bölersek,

N1,2x O1,2y = N2O3 olur.

NxOy = N2,4 O3,6

Formülünde N ve O nun katsayılarını 1,2 ye bölerek daha kısa yoldan da sonucu bulabilirdik.

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 3 

K ile S atomlarının oluşturduğu bileşiğin kütlece %29’u S ise %71’i K atomundan oluşur. Bunun anlamı 100 g bileşikte 29 g S, 71 g K elementi bulunur.

Basit formülü bulmak için bu bileşikten 100 gramlık bir örnek alalım. Bu örneğin 29 gramı S elementidir. S elementinin mol sayısını bulalım.

nS = 29
32



nS = 0,9


K elementinin mol sayısını bulalım.

nK = 71
39




nK = 1,8

Taslak bileşik,

K1,8 S0,9 şeklindedir. Her iki atomun mol sayısını 10 ile çarpalım.

K18 S9 olur. Şimdi her iki atomun mol sayısını 9’a bölelim.

K2S olur. Bu formül bileşiğin basit formülüdür.

Doğru cevap B seçeneği.


Çözüm – 4

P ve Cl atomlarının oluşturduğu bileşikten 100 gramlık bir örnek alalım. Bunun 15 gramı P atomudur.

nP = 15 = 0,48
31



Cl atomunun mol sayısı,

nCl = 85 = 2,43
35



Bileşiğin taslak formülü,

P0,48 Cl2,43

Her iki atomun indislerini 0,48’e bölelim.

P(0,48/0,48) Cl(2,43/0,48) 

= PCl5

PCl5 bileşiğinin 1 molünün kütlesi 

1.31 + 5.35 = 206 g

Bileşiğin 1 molünün kütlesi de 206 gramdır. Bu bileşiğin basit ve molekül formülü aynıdır.

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 5 

44,8 gram bileşiğin 38,4 gramı C ise 6,4 gramı H dir.

Her bir atomun mol sayısını bulalım.

nC = 38,4 = 3,2
12



nH = 6,4 = 6,4
1




Taslak bileşik aşağıdaki şekilde olur.

C3,2 H6,4

Her iki atomun mol sayılarını 3,2 ye bölelim.

C(3,2/3,2) H(6,4/3,2)

CH2 olur. Bu formül bileşiğin basit formülüdür.

Bileşiğin 1 molü 56 akb idi. Basit formülde her bir atomun kütlelerini toplayarak bir tam sayının çarpan parantezine alıp 56’ya eşitlemeliyiz.

Basit formül CH2 şeklinde bu formülde 1 C ve 2 H atomu var bunların kütlesi 12 + 2 = 14 gramdır. Bu atomların herbirini n ile çarptığımızda sonuç 56 olmalıdır.

(12.1 + 1.2).n = 56

14.n = 56

n = 4

Bileşiğin temel çarpanı 4’tür. Basit formülde her atomun sayısını 4 ile çarpmalıyız.

Gerçek formül,

C1.4 H2.4 = C4H8

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 6 

36 gram bileşikteki C, H ve O miktarları,

C = 14,4

O = 19,2

H = 2,4

Şimdi bu kütleler üzerinden elementlerin mol sayılarını bulalım.

nC = 14,4 = 1,2
12



nO = 19,2 = 1,2
16



nH = 2,4 = 2,4
1




Bu mol sayılarını taslak bileşik üzerinde gösterelim.

C1,2 H2,4 O1,2

Her atomun mol sayısını 1,2’ye bölelim.

C(1,2/1,2) H(2,4/1,2) O(1,2/1,2) 

= CH2O olur. Bu formül basit formüldür. Molekül formülünü bulmak için basit formüldeki elementlerin kütlelerini toplar ve bir n tamsayısı ile çarparak molekül kütlesine eşitleriz. Bu n sayısı her bir atomun çarpanıdır.

(12 + 2 + 16).n = 60

30.n = 60

n = 2 olur. Şimdi her atomun katsayısını 2 ile çarparsak,

C1.2 H2.2 O1.2  = C2H4O2 olur.

Doğru cevap A seçeneği.


Çözüm – 7 

100 gramlık bileşikte 40 g C, 53 g O, 7 g H atomu bulunmaktadır. Bu değerleri elementlerin atom kütlelerine bölersek mol sayılarını bulabiliriz.

nC = 40 = 3,33
12



nH= 7 = 7
1



nO= 53 = 3,3
16




Taslak bileşik aşağıdaki gibidir.

C3,33 H7 O3,3

Atomların mol sayısını 0,3 ile çarparsak,

C0,999 H2,1 O0,99  olur, bu değerleri en yakın tam sayılara yuvarlarsak,

C1H2O1 = CH2O olur. Bu formül bileşiğin basit formülüdür.

Şimdi molekül formülünü bulalım. Bunun için önce bileşiğin 1 molü kaç gram onu bulmalıyız.

0,4 molü              60 g

1 molü                  m


m = 60 = 150 g
0,4




bileşiğin 1 molü 150 gramdır. Şimdi basit formülün çarpan katsayısını bulalım.

(12 + 2 + 16 ).n = 150

30.n = 150

n = 5 bulunur. Her elementin atom katsayısı 5 ile çarpılmalıdır.

Molekül formülü,

C1.5 H2.5 O1.5  = C5H10O5 olur. 

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 8 

Bileşiğin 0,3 molünün kütlesinden molekül kütlesini bulabiliriz.

94,5 gramın 59,5 gramı Sn ise buradan basit formülü bulabiliriz.

Sn = 59,5

Cl = 35

nSn = 59,5
119



nSn = 0,5

nCl = 35 = 1
35




Taslak formül,

Sn0,5 Cl1 şeklindedir. Katsayıları 2 ile çarparsak,

Sn2.0,5 Cl2.1 = SnCl2 olur.


Bileşiğin 0,3 molü 56,7 gram ise,

0,3 mol             56,7 g

1 mol                 m


m = 56,7
0,3



m = 189 gram

Öte yandan basit formülü SnCl2 olan bileşiğin 1 molü,

119 + 70 = 189 gramdır.

Bu durumda bileşiğin basit formülü molekül formülüne eşittir.

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 9 

Yakılan bileşik: 0,1 mol

Harcanan O2: 16 gram

Oluşan su: 7,2 gram

Oluşan CO2: 6,72 L

Gram ve litre cinsinden verilen büyüklükleri mol sayısına çevirerek bileşiğin 1 molünün yakılmasıyla harcanacak O2 ’yi ve oluşacak ürünleri tespit edelim.

Harcanan O2 ’nin mol sayısı,

nO2 =16 = 0,5 mol
32



Oluşan suyun mol sayısı,

nH2O = 7,2 = 0,4 mol
18




Oluşan CO2 ’in mol sayısı,

nCO2 =6,72 = 0,3 mol
22,4




Bu mol sayılarına göre tepkime denklemini yeniden yazalım.

(0,1)X + (0,5)O2 → (0,3)CO2 + (0,4)H2O

Şimdi katsayıları 10 ile çarparak mol sayılarını tam sayı haline getirelim.

X + 5O2 → 3CO2 + 4H2O

Yukarıdaki denklem en küçük tamsayılarla oluşturulmuş tepkime denklemidir. Bu denklemden oluşan ürünü bulmak mümkündür.

Ürünler kısmında 3C olduğuna göre bileşikteki C sayısı 3’tür.

Ürünler kısmında 8 H olduğuna göre bileşikte yer alan H atomu sayısı 8 olmalıdır.

Ürünler kısmında 10 O bulunuyor. Girenler kısmında da 10 O var. Öyleyse bileşik O atomu içermemektedir.

Buna göre bileşiğin formülü C3H8 dir.

Doğru cevap D seçeneği.


Çözüm – 10 

Yakılan bileşik: 0,4 mol

Harcanan O2: 19,2 gram

Oluşan CO2: 8,96 L

Oluşan H2O: 14,4 gram

Tüm maddelerin mol sayılarını bularak reaksiyon denklemini buna göre oluşturalım.


nX = 0,4 mol

nO2 =19,2 = 0,6 mol
32



nCO2 =8,96 = 0,4 mol
22,4




nH2O = 0,8 mol

(0,4)X + (0,6)O2 → (0,4)CO2 + (0,8)H2O

Katsayıları 10 ile çarparak tamsayı haline getirelim.

4X + 6O2 → 4CO2 + 8H2O

Katsayıları 2’ye bölerek en sade haline getirelim.

2X + 3O2 → 2CO2 + 4H2O

Denklemin sağ tarafında 2 C atomu var, sol tarafında da 2 C atomu olmalıdır. X bileşiğinin katsayısı 2 olduğundan dolayı eşitliğin sol tarafında 2 C atomu olması için X bileşiğinde 1 tane C atomu yer almalıdır.

Denklemin sağ tarafında 8 H atomu var. Sol tarafında da 8 H atomu olmalıdır. X’in katsayısı 2 olduğundan X bileşiğinde 4 tane H atomu olmalıdır.

Denklemin sağ tarafında 8 O atomu, sol tarafında 6 O atomu var. O atomlarının sayısının eşitlenmesi için X bileşiğinde 1 tane O atomu yer almalıdır.

Buna göre X bileşiğinin denklemi

CH4O şeklinde olmalıdır.

Doğru cevap B seçeneği.


Basit ve Molekül Formülü Test Soruları

Kimyasal Hesaplamalar Çözümlü Sorular

Mol Kavramı Çözümlü Sorular





SANATSAL BİLGİ

11/11//2017 

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI