BENZENİN KULLANIM ALANLARI

Benzen ve benzenden üretilen çeşitli maddeler ve bu maddelerin kullanım alanları. Naftalin, piridin, fenol ve anilin maddelerinin özellikleri ve kullanım alanları.



Naftalin (C10H8)

Naftalin_s12r1


İki adet benzen halkasının biraraya gelmesiyle naftalin adı verilen bileşik oluşur. 

Naftalin, maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilir. Beyaz renkli, kendine has bir kokusu olan, parlak kristal yapıda bir maddedir.

Naftalinin erime sıcaklığı 80 °C, kaynama sıcaklığı ise 217 °C dir.

Naftalin suda çözünmez, alkolde ise çözünür.

 Naftalin atmosfer ortamında sıvı hale geçmeden buharlaşabilmektedir. Bu olay süblimleşme olarak adlandırılır. Naftalin bu özelliği sayesinde haşere ile mücadelede kullanılmaktadır.

Naftalinin herkesçe bilinen bir fonksiyonu, güve kovucu özelliğinin olmasıdır. Naftalinin bu özelliği keskin kokusundan ve oda sıcaklığında süblimleşerek yayılmasından kaynaklanır.

Naftalin sanayide eritici, yakıt ve boya hammaddesi olarak kullanılmaktadır. Eczacılık ve tıpta kullanımı vardır. Anestezide kullanılır. Lavaboların temizlenmesinde de naftalinden yararlanılmaktadır.

Ayrıca naftalin daha çok diğer kimyasal maddeleri üretmek için bir ara madde olarak kullanılır.



Fenoller

Naftalin_s12r2


Benzene bir OH grubunun bağlanmasıyla oluşan bileşikler "fenoller" olarak adlandırılır. Formülü C6H5OH şeklindedir.

Fenol, beyaz kristal yapısında katı halde bir maddedir. Kömür katranı ve halobenzenlerden üretilir.

Erime noktası 41 °C, kaynama noktası 182 °C dir. Zayıf asittir, turnusol kağıdını kırmızıya boyar.

Fenoller en fazla fenol ve fenolik reçineler elde etmekte kullanılır. Kauçuk işleme, plastik, izolasyon ve sürtünmeye dayanıklı maddelerin üretiminde de fenoller kullanılmaktadır.

Ayrıca antioksidan etkisi gösterdiğinden gıda sanayinde kullanılır. İlaç yapımında da fenollerden yararlanılır.

Fenoller zararlı ot ve böcek öldürücü olarak tarım ilaçlarında kullanılır. Dezenfektan olarak temizlik maddelerinde kullanılır.


Anilin

Naftalin_s12r3


Benzen bileşiğine amin (- NH2) grubunun bağlanmasıyla elde edilen bileşiklere aromatik aminler adı verilmektedir. Anilin de bir aromatik amindir.

Klorobenzenin amonyak ile tepkimesi sonucu anilin ve amonyum klorür oluşur.

C6H5Cl + 2NH3 → C6H5NH2 + NH4Cl


Renksiz ve kokulu bir benzen türevidir. Zehirli bir maddedir. Deri boyamada, fotoğrafçılıkta ve matbaacılıkta kullanılan boyalar anilinden elde edilmektedir.

Anilin üretiminin %65 kadarı kauçuk veya lastik üretiminde kullanılır. Anilin, sülfo ve diğer bazı ilaçların temel maddesidir. 

Birçok roket yakıtının bileşenlerinden birisini oluşturur.

Anilinden elde edilen polianilin iyi bir iletken olduğundan elektronikte kullanılır. Ayrıca bu madde korozyona uğramadığından metallerin yüzeyinin kaplanmasında kullanılır.  



Piridin

Bu madde benzendeki halkalarda bulunan C atomlarından birinin yerine N atomu gelmesiyle oluşur. Formülü C5H5N şeklindedir. Nem çekici bir özelliği vardır. Kendine has itici bir kokusu vardır.

Taşkömürü, amonyak ve asetilenden elde edilebilmektedir. Günümüzde genellikle amonyak ve asetilenden üretilir.

Piridin suda çözünebilen bazik bir maddedir. Organik çözücülerde de çözünebilir. Organik çözücülerde çözünmesinden dolayı kimya sanayinde çözücü madde olarak kullanılır. 

Su geçirmeyen tekstil ürünlerinin üretiminde de piridin kullanılmaktadır.

Piridin türevleri ilaç sanayiinde yaygın bir şekilde kullanılır.

Piridin türevlerinden nikotinamid B vitamini olarak, pridoksin B6 vitamini olarak kullanılır. İzonikotin asit hidrazit, tüberküloz tedavisinde kullanılır.


Aromatik Hidrokarbonlar



SANATSAL BİLGİ

07/03/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI