BOYLE MARIOTTE YASASI

9. Sınıflar ve lys kimya gazlar konusu. Gaz kanunları, Boyle – Marriot kanunu. Konu anlatımı ve çözümlü örnekler.



Boyle – Mariotte Yasası

Boyle – Mariotte Yasası basınç ile hacim arasındaki bağıntıyı açıklar.

Bu bağıntıya göre kapalı bir kapta bulunan gazın basıncı, mol sayısı ve sıcaklığı sabit kalmak koşuluyla içinde bulunduğu kabın hacmi azaltılırsa artar.

Boyle – Mariotte yasasına göre, bir kabın hacmi azaltılırsa birim hacme düşen çarpma sayısı artar. Bu da gazın kaba uyguladığı basıncının artmasına neden olur. Şayet kabın hacmi artırılırsa içinde bulunan gazın birim hacme düşen çarpma sayısı azalacağından gazın kaba uyguladığı basınç ta azalır.


Bu yasaya göre, bir gazın sıcaklık ve mol sayısı değişmemek üzere, basıncı ile hacmi ters orantılıdır. Bu yasayı önce 1662 yılında Robert Boyle açıklamıştır. 1676 da Edme Marriotte, Boyle’dan habersiz olarak yaptığı deneylerle bu yasayı bulmuştur. Bu nedenle bu yasa Boyle – Marriotte Yasası olarak adlandırılmıştır.

Bu yasanın matematiksel ifadesi aşağıdaki şekildedir.

P1V1 = P2V2 = P3V3 = … = PnVn = sabit

Boyle_Marriot1


Mol sayısı ve sıcaklık sabit iken basınç ile hacmin değişim grafiği yukarıda verilmiştir.


Örnek:

Hacmi değiştirilebilen bir kapta bulunan bir gazın 60 L hacimde yaptığı basınç 20 atm dir. Kabın basıncı 40 L ye düşürülüyor.

Bu durumda gazın yeni basıncı ne olur.


Çözüm:

Boyle – Marriotte Yasası

Hangi cins gaz olursa olsun. Gazların basınç ve hacimlerinin çarpımı sabittir. Bir gazın hacmi düşerse basıncı artar, hacmi artarsa basıncı azalır. Çarpım sabit kalır.

P1V1 = P2V2

20 . 60 = P. 40 

120 = 4P

P = 30 atm


Örnek:

15 L hacmindeki bir kapta bulunan bir gazın basıncı 4 atm’dir. Bu gaz mol sayısı ve sıcaklığı değişmeden başka bir kaba alındığında basıncı 2,5 atm oluyor.


Buna göre gazın yeni hacmi kaç L’dir?


Çözüm:

P1V1 = P2V2

15 . 4 = 2,5.V2

V2 = 60
2,5



V2 = 24 L


Örnek:

Açık hava basıncının 0,9 atm olduğu bir bölgede şişirilen bir balonun hacmi 150 L dir. Bu balon yükselerek atmosfer basıncının 0,6 atm olduğu bir yüksekliğe çıkıyor.

Bu yükseklikte balonun yeni hacmi kaç L olur?



Çözüm:

Balonun sıcaklığı ve gaz miktarı sabit kalır. Hacmi ve basıncı değişir.

0,9 . 150 = 0,6 . V2

V2 = 135
0,6



V2 = 225 L


Örnek:

20 °C sıcaklıkta bir kapta bulunan bir gazın hacmi 30 L’dir.

Bu gaz 25 L’lik bir kaba alındığında basıncı 6 atm olduğuna göre, bu gazın ilk kaptaki basıncı kaç atm’dir?


Çözüm:

P1 .30 = 6.25

P1 .30 = 150

P1  = 5 atm


Gay - Lussac Kanunu

Gazlar Çözümlü Sorular



SANATSAL BİLGİ

02/05/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI