ERİME DONMA SÜBLİMLEŞME

9. Sınıflar kimya dersi. Maddenin halleri konusu. Katılarda erime, donma ve süblimleşme olayları. Konu anlatımı.


Maddelerin en düzenli halleri katı halleridir. Katı halde maddenin enerjisi minimumdur. Maddenin tanecikleri arasındaki boşluk yok denecek kadar azdır. Katı haldeki bir maddenin tanecikleri sadece bulunduğu yerde titreşim hareketi yapar. Tanecikler arasındaki boşluk çok az olduğundan katı maddeler sıkıştırılamaz.

Katılarda Erime Olayı

Katı bir maddeye ısı verilirse maddenin taneciklerinin titreşme hızı artar. Isı verilmeye devam edilirse belli bir sıcaklıktan itibaren katı maddenin taneciklerini bir arada tutan kuvvet azalmaya başlar. Tanecikler arası bağlar zayıflar ve madde akışkan bir hale gelir. Bu olaya erime denir. Maddenin akışkan bir hale geçmeye başladığı sıcaklığa erime noktası denir. Erime başladıktan sonra ısı verilmeye devam edilirse maddenin sıcaklığı artmaz, verilen ısı maddenin sıvı hale geçmesi için harcanır. Erime olayı tamamlanıp madde tamamen sıvı hale geçtikten sonra ısı verilmeye devam edilirse sıcaklık tekrar yükselmeye başlar.

Katılar_1S9



Bir maddenin katı halden sıvı hale geçiş grafiği yukarıda verilmiştir. t1 – t2 aralığında madde sıvı – katı karışımı bir fazdadır. Bu esnada verilen ısı enerjisi maddenin sıcaklığını artırmayıp moleküller arasındaki bağı çözmek için harcanmaktadır.


Donma Olayı

Donma olayı erime olayının tersidir. Sıvı halde bulunan bir maddeden ısı alınırsa maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi azalır ve sıcaklığı düşer, tanecikler birbirlerine yakınlaşmaya başlar. Maddeden ısı alınmaya devam edilirse, maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi iyice düşer ve belli bir sıcaklıktan sonra tanecikler çekim kuvvetinin etkisinde kalarak bir araya toplanmaya başlarlar. Böylece madde katılaşmaya başlar. Maddenin katılaşmaya başladığı sıcaklığa donma noktası denir. Donma olayı gerçekleşirken sıcaklıkta değişme olmaz. Sıvı madde donarak tamamen katı hale geçtiğinde ısı alınmaya devam edilirse sıcaklık tekrar düşmeye başlar.

Donma noktası erime noktasına eşittir. Erime ve donma noktaları her madde için farklı olup maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

Katılar_2S9


Bir maddenin sıvı halden katı hale geçiş grafiği yukarıda verilmiştir. t1 – t2 zaman aralığında sıvının sıcaklığı sabit kalmıştır. Bu esnada sıvı katı hale geçmektedir.



Süblimleşme Olayı

Katı bir maddenin sıvı hale geçmeden buharlaşarak gaz haline geçmesi olayına süblimleşme denir. Süblimleşmeye en iyi örnek herkes tarafından bilinen naftalindir.

Hava sıcaklığının 0 °C nin altında olduğu günlerde yerdeki kar örtüsünün azalması süblimleşme olayına örnektir.


Geri Süblimleşme Olayı

Bir gazın sıvı hale geçmeden direkt katı hale geçmesi olayına geri süblimleşme denir. Geri süblimleşmeye örnek olarak havadaki su buharının kırağıyı oluşturması verilebilir.

Süblimleşme ve geri süblimleşme olayı eşit hızlarda gerçekleşmektedir. Bu nedenle bu maddelerde katı ve buhar arasında dinamik bir denge vardır.


Sıvılarda Kaynama Olayı



SANATSAL BİLGİ

04/05/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI