ETERLERİN ADLANDIRILMASI 

12. sınıf kimya dersi, organik bileşikler konusu. Eterlerin adlandırılma kuralları. IUPAC sistemine göre ve yaygın biçimde adlandırma. Konu anlatımı ve örnekler.


Eterlerin Adlandırılması Kuralları

UIPAC kurallarına göre adlandırma.

1- En fazla C atomunun bulunduğu zincir ana zincir olarak alınır.

2- Bu ana zincir, O atomuna yakın ucundan başlanarak numaralandırılır.

3- Ana zincirdeki C atomu sayısına karşılık gelen alkan adı belirlenir.

4- Ana zincir dışında O atomuna bağlı alkil grubu alkoksi olarak adlandırılır.

5- Önce alkoksi grubunun bağlı olduğu C atomu numarası, daha sonra alkoksi adı ve ardından ana zincire bağlı grupların bağlandığı C atomu numarası ve grup ismi en son, ana zincirdeki C atomu sayısına karşılık gelen alkan ismi yazılır.


Örnek:

Aşağıdaki bileşiği IUPAC kurallarına göre ve yaygın biçimiyle (eter şeklinde) adlandırınız.

Eteradlandirma_K1R1



Çözüm:

1. Adım

En uzun C zinciri tespit edilerek numaralandırılır. Numaralandırma zincirin O atomuna yakın ucundan başlar.

Eteradlandirma_K1R2


2. Adım

Ana zincirde 3 adet C atomu var, 3 C’lu alkan bileşiğinin adı "propan" dır.


3. Adım

O atomuna bağlı alkil grubunun adı metildir (sol tarafta). Metoksi olarak adlandırılır.

4. Adım

Alkoksi grubu 1 numaralı C atomuna bağlıdır. Ana zincirdeki metil grubu ise 2 numaralı C atomuna bağlıdır. Alkoksinin numarası 1, alkil kökünün numarası 2’dir.


Önce alkoksinin numarası ve ismi gelir, daha sonra alkil kökünün numarası ve adı gelir, en son 3 C’lu bileşiğin alkan ismi yer almalıdır.

Bileşiğin IUPAC adı,

1 – metoksi – 2 – metilpropan


Bileşiğin yaygın adlandırma şekli;

O atomunun sağındaki bileşik metil (CH3), solundaki bileşik bütil (C4H9) dur. O halde bileşik,

"Metil – bütil eter" olarak adlandırılır.


Örnek:

Eteradlandirma_K1R3



Yukarıdaki bileşiği IUPAC kurallarına göre ve yaygın biçimiyle (eter ismi ile) adlandırınız.



Çözüm:

1. adım

O atomunun solunda 2 adet C atomu, sağında 4 adet C atomu var. Sağ taraftaki C atomları ile 3 C’lu bir zincir oluşturmak mümkün. Bu nedenle en uzun zincir O atomunun sağındadır.

2. Adım 

Numaralandırma zincirin O atomuna yakın olan ucundan başlar.


3. Adım.

O atomuna soldan bağlı bileşik "etil" (C2H5) bileşiğidir. Etoksi olarak adlandırılır. Bu bileşik O ile 2 numaralı C atomuna bağlandığından 2 – etoksi olarak yerini alacaktır.

En uzun zincirde 3 C atomu var. 3 C lu alkanın adı propandır.

Zincire bağlı tek kök var, metil kökü 2 numaralı C atomuna bağlıdır.

Bileşiğin IUPAC adı,

2 – etoksi – 2– metil propan


Bileşiğin eter olarak adlandırılması,

O atomunun sağındaki bileşik etil, sağındaki bileşik "bütil" (C4H9) dir. Bileşik,

"Etil bütil eter" olarak isimlendirilir.


Örnek:

Aşağıdaki bileşiği IUPAC standartlarına göre ve yaygın adlandırma (eter adı kullanılarak) biçimiyle adlandırınız.

Eteradlandirma_K1R4


Çözüm:

1. adım

O atomunun sağ tarafında daha fazla sayıda C atomu ve bağ var. En uzun zincir sağ tarafta oluşmaktadır.

2. Adım.

En uzun zincirde 3 C atomu var. 3 C’lu alkan bileşiğinin adı propan’dır.

3. Adım

O atomunun solundaki kök "etil" köküdür. O ile 1 numaralı C atomuna bağlanmaktadır.

4. Adım

Ana zincire 2 adet metil kökü bağlıdır, bu köklerin her ikisi de 2 numaralı C atomuna bağlıdır.

Eteradlandirma_K1R5



Bileşiğin IUPAC adı,

1 – etoksi – 2,2 – dimetil propan



Bileşiğin yaygın adlandırılış şekli,

sağ taraftaki bileşik etil (C2H5) sol taraftaki bileşik (C5H11) pentildir. Öyleyse bileşiğin eter ismi kullanılarak adlandırılışı,

"Etil pentil eter" dir.


Eterler ve Özellikleri

Eterlerin Eldesi


SANATSAL BİLGİ

27/05/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
YORUMLAR
Fosforlu kalem
Gerçekten de son örneğin 3. adımında anlamadığım her şeyi tek cümlede anlatmışsınız. Teşekkürler
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI