FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞMELER

9. sınıflar ve ygs kimya konusu. Maddelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri. Maddelerde meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişiklikler. Konu anlatımı.



Doğadaki maddeler çeşitli formlarda bulunabilir, bir formdan başka bir forma geçebilir. Bir madde başka maddeye dönüşebilir. Çok sayıda farklı madde bir araya gelerek yeni bir madde oluşturabilir veya bir maddeden çok sayıda yeni maddeler oluşabilir.

Maddelerdeki değişiklikler fiziksel ve kimyasal değişiklikler olmak üzere iki ana başlıkta incelenir.

Fiziksel Değişme

Fiziksel değişmede madde bir formdan diğerine geçiş yapmaktadır. Uygun ortamda madde tekrar eski formuna dönebilmektedir veya madde çeşitli formları arasında sürekli geçiş yapabilmektedir.

Maddeler doğada katı, sıvı ve gaz halinde bulunurlar. Her maddenin katı, sıvı ve gaz halinde olduğu belirli sıcaklık aralıkları vardır. Maddeler katı halden sıvı hale, sıvı halden gaz haline ve gaz halinden katı ve sıvı hale geçtiklerinde hep aynı maddedirler. Başka maddeye dönüşüm sözkonusu olmaz. İşte maddenin katı halden sıvı ve gaz haline, gaz halinden katı ve sıvı hale geçmesine fiziksel değişme denir. kesme veya dilimleme yöntemiyle daha küçük maddelere ayrılması da fiziksel bir değişmedir.

Maddelerin fiziksel özellik adı verilen özellikleri vardır. Fiziksel özellikler bir madde başka madde veya maddelere dönüşmeden gözlenebilen ve farklı koşullar altında değişken olabilen özelliklerdir. Örneğin metallerin elektriği iletmeleri fiziksel özelliktir fakat bir metalin elektrik iletkenliği sıcaklıkla değişkenlik gösterir.

Maddelerin Fiziksel Özellikleri

1- Elektrik iletkenliği 

2- Isı iletkenliği

3- Genleşme Katsayısı

4- Erime - Donma Noktası

5- Kaynama – Yoğunlaşma Noktası

6- Gözeneklilik

7- Esneklik Katsayısı

8- Elastikiyet

9- Yoğunluk

10- Akışkanlık

11- Renk

12- Tat

13- Koku


Kimyasal Değişmeler

Kimyasal değişme bir maddenin tamamen başka bir maddeye dönüşmesi olayıdır. Farklı bir maddeye dönüşen bir maddenin fiziksel özelliklerinde değişmeler olur.

Kimyasal değişikliklerde maddeyi oluşturan atomların elektron dizilimleri değişir, aynı zamanda bu atom yeni bağlar oluşturur.

Bir atomun proton ve elektron sayısı normal bir durumda bellidir. Bu atom başka bir atomla bileşik oluşturduğunda proton sayısı değişmez, elektron sayısı ve dizilimi değişebilir.

Atomlar elektron alış verişi yaparak veya elektron ortaklaşması yaparak kararlı hale geçmeye çalışır. Bu kararlı yapıya geçme isteği atomların birbirleriyle birleşerek yeni özelliklerde maddeler oluşturmasını sağlar.

Örneğin her gün tükettiğimiz NaCl (yemek tuzu) Na ve Cl atomlarının aralarında elektron alışverişi yapmaları ile oluşmuştur. Bu elektron alışverişi sonucu Na ve Cl atomları arasında kimyasal bir bağ meydana gelmiştir. Bu işlem sonrası Na atomu elektron kaybetmiş, Cl atomu ise elektron kazanmıştır. Her iki atom da bu birleşme ile kararlı bir yapıya kavuşmuştur. Oluşan yeni maddenin en küçük yapı taşı NaCl molekülüdür. Bu molekül kimyasal olarak parçalanırsa tekrar Na ve Cl atomları elde edilebilir ancak bu kez yemek tuzu yok olur. Yemek tuzunu tekrar elde etmek için yeniden bu elementlerin birleşmesi gerekir.



Kimyasal Özellikler

Bir maddenin kimyasal özelliği kimyasal bir reaksiyon veya değişim geçirdiğinde gözlenebilen ve ölçülebilen değişikliklerdir. Kimyasal özellikler gözlemleyerek veya dokunarak ölçülebilen fiziksel özelliklerden farklıdır.

1- Yanabilirlik

Bir maddenin ne kadar kolay tutuşabileceği bu maddenin kimyasal bir özelliğidir. Bir maddeyi yakmaya çalışmadan ne kadar kolay tutuştuğu görülemez ve ölçülemez. Madde yakılınca artık eski madde değildir ve yeni özellikte maddeler oluşmuştur.

2- Yanma Isısı

Yanma ısısı kimyasal bir maddenin birim miktarının oksijenle yakılması halinde açığa çıkan ısı enerjisidir.


3- Toksisite

Toksisite bir maddenin canlı organizmalara (hücre, bitki, hayvan) ne kadar zararlı olduğunun bir ölçüsüdür.

Örneğin kurşun, civa klor gazı gibi maddeler vücuda alınması halinde doku ve organlara zarar verir.

Bu zarar verme kimyasal maddenin doku ile tepkimeye girmesinden kaynaklanmaktadır.

4- Diğer Maddelerle Reaksiyon

Bir maddenin diğer maddelerle reaksiyona girmye ne kadar yatkın olduğunun bir ölçüsüdür.

5- Oksidasyon

Bir maddenin oksijen kazanması veya hidrojen kaybetmesi olayları oksidasyon olarak tanımlanır. Örneğin demir ve çelik havanın oksijeni ile tepkimeye girerek paslanma dediğimiz olayı oluştururlar. Bu olay zamanla tüm demir atomlarının oksijenle reaksiyona girmesi ve demirin tamamen tükenmesiyle sonuçlanacaktır. Bu nedenle bu tip maddelerin hava ile temasını önlemek için boyama yapılır.

6- Radyoaktivite

Radyoaktivite bir atomun zamanla kendiliğinden parçalanması ve daha kararlı elementlere dönüşmesi olayıdır. Radyoaktivite tüm maddeler için kimyasal bir özelliktir.

7- Yarılanma Ömrü

Bir maddenin ne kadar sürede yarısının çürüyeceği ile ilgilidir. Nükleer fizikte bu olay radyoaktif bir maddenin yarısının parçalanması için geçen süreyi belirtir.


Kimyasal Tepkime Çeşitleri



SANATSAL BİLGİ

29/07/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI