HİBRİTLEŞME TEST ÇÖZÜMLERİ

12. sınıflar kimya dersi. Organik bileşiklerde hibritleşme ve molekül geometrisi. VSEPR gösteriminin bulunması ile ilgili çözümlü testin çözümleri.



Çözüm – 1 

C3H8 bileşiğinin lewis formülünü çizelim.

Hibritlesme_T1C1


C atomunun 4, hidrojen atomunun 1 değerlik elektronu vardır. Yukarı çizilen lewis gösteriminde C atomlarının ortaklanmamış değerlik elektronunun olmadığını görüyoruz. Yine bu gösterime bakılarak C atomlarının 4 yönde veya doğrultuda bağ yaptığını görebiliriz.

Buna göre C atomunun hibritleşme türü SP3 tür.

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 2 

B atomunun temel haldeki elektron dizilimi;

5B: 1S2 2S2 2Px1 2Py0 2Pz0

Şeklindedir. B atomu hibritleşme yaptığında 2S orbitalindeki elektronlardan biri 2P orbiallerinden boş olan birine geçer. Böylece,

5B: 1S2 2S1 2Px1 2Py1 2Pz0

Elektronik konfigürasyon oluşur. Hibritleşmeye 1 adet S orbitali ile 2 adet P orbitali katılmıştır. O halde en fazla S’nin üssü 1, Pnin üssü 2 olabilir. Şimdi lewis formülünü çizelim.

Hibritlesme_T1C2


Lewis yapısında B atomunun hibritleşmesini 2 yoldan çıkarabiliriz.

1. yol olarak 3 farklı doğrultuda bağ yaptığını ve B atomunun ortaklanmamış elektronunun olmamasından anlayabiliriz. 

2. yol olarak B atomunun ortaklanmış elektron sayısı ile ortaklanmamış elektron çiftlerinin sayısından anlarız. B atomu 3 değerlik elektronu ile 3 farklı doğrultuda bağ yapmıştır. Eğer bu haliyle B atomunun 2 adet ortaklanmamış elektronu olsaydı hibritleşmesi SP3 olurdu. B atomu 3 farklı doğrultuda bağ yaptığına göre hibrit gösteriminde S ve P orbitallerinin kuvvetleri toplamı 3 olmalıdır. S’nin üssü her zaman 1 olduğuna göre P nin üssü 2 olmalıdır.

Dolayısıyla hibirtleşmesi SP2 dir.

Doğru cevap B seçeneği.



Çözüm – 3 


Bileşiğin lewis gösterimini çizelim.

Hibritlesme_T1C3


C atomu iki adet tekli bağ, bir adet ikili bağ yapmıştır. İkili bağlarından biri sigma diğeri Pi bağıdır. Tekli bağları sigma bağıdır. Çift bağlarından biri sigma, diğeri pi bağıdır. Dolayısıyla sigma bağlarının sayısı 3'tür.

SxPy gösteriminde x + y toplamı sigma bağlarının toplamına eşit olmalıdır.

S’nin kuvveti 1 olacağına göre P’nin kuvveti 2 olmalıdır.

C atomu SP2 hibritleşmesi yapmıştır.


N atomu C ile ikili bağ yapmış, H ile tekli bağ yapmıştır. N atomunun ortaklanmamış bir çift elektronu bulunmaktadır.

N atomunun hibritleşmeye katılan orbitallerinin toplamı,

Hibrit Orbital Sayısı = Tekli bağ sayısı + çiftli bağdaki sigma bağı + ortaklanmamış elektron çifti sayısı.

= 1 + 1 + 1 = 3

Buna göre N atomu da SP2 hibritleşmesi yapmıştır.


Doğru cevap E seçeneği.

Çözüm – 4 

VSEPR gösterimi AXn şeklinde olan bir molekülde merkez atomun ortaklanmamış elektronu bulunmaz.

Ortaklanmamış elektronu bulunan bir molekül AXnEm şeklinde gösterilir.

AX3 gösteriminde X, merkez atoma bağlı atom veya atom gruplarını, 3 ise bunların sayısını gösterir. Yani merkez atoma bağlı 3 adet atom vardır.

NH3 bileşiğinin lewis gösterimini çizelim. 

Hibritlesme_T1C4


N atomunun 5 adet değerlik elektronu bulunur. Bunların üçünü H atomlarıyla paylaşır. 2 adet ortaklanmamış elektronu kalır. Ortaklanmamış elektronu bulunduğundan VSEPR gösterimi AX3E şeklindedir.

Hibritleşme türü SP3 tür.

AlBr3 bileşiğinde 3 Al atomu 3 elektronunu Br atomlarına verdiğinden ortaklanmamış elektronu bulunmaz, dolayısıyla bu tanıma uyar.

Hibritlesme_T1C4B

Doğru cevap E seçeneği.


Çözüm – 5 

AX2E2 ifadesinde E’nin alt indisi merkez atomun ortaklanmamış elektron çiftlerini gösterir. Eifadesi ortaklanmamış 2 çift = 4 adet elektron olduğunu gösterir.

AX2 ifadesi molekülde bir merkez atom ve ona bağlı 2 atomu ifade eder. Dolayısıyla bir molekülde en az 3 adet atom vardır.

OF2 bileşiğinin Lewis yapısını çizelim.

OF2 bileşiğinde O atomu merkez atomdur. O atomunun 6 değerlik elektronu bulunmaktadır. F atomunun değerlik elektron sayısı ise 7’dir. 2 tane F atomu O atomunun birer elektronunu O ile paylaşarak oktetlerini tamamlarlar. O atomunun ortaklanmamış 4 elektronu kalır. Bu 4 elektron 2 elektron çifti yapar. Bu elektron çiftleri F atomlarını mümkün olan en uzak noktaya iter.

Hibritlesme_T1C5


Ortaklanmamış 2 elektrondan dolayı E’nin alt indisi 2’dir. VSEPR gösterimi AX2E2 şeklindedir. Molekül geometrisi açısaldır.

SnCl2 bileşiğini inceleyelim.

Sn atomu 4A grubundadır ve 4 elektronu bulunmaktadır. Cl atomu 7A grubundadır ve 7 değerlik elektronu bulunmaktadır.

SnCl2 bileşiğinde Sn atomu 4 değerlik elektronundan 2’sini Cl ile paylaşır. Geriye ortaklanmamış 2 elektronu kalır. Bu 2 elektron bir çift elektron eder. Dolayısıyla VSEPR gösterimi AX2E şeklinde olur.


Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 6 

VSEPR gösterimi AX2 şeklinde olan moleküllerin ortaklanmamış elektronu bulunmaz. Molekül doğrusal biçimdedir. H2O bileşiğinde O atomunun 2 ortaklanmamış elektron çifti bulunmaktadır, dolayısıyla kurala uymaz. 

CS2 bileşiğinde C atomunun değerlik elektron sayısı 4, S atomunun değerlik elektron sayısı 6’dır. C atomu tüm elektronlarını S atomu ile paylaşmıştır. Dolayısıyla ortaklanmamış elektronu bulunmaz. 

S atomunda ortaklanmamış elektron kalsa da bunların birbirine ve bağlara etkisi eşit olur.

Hibritlesme_T1C6


Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 7 

CHCl3 bileşiğinde merkez atom C atomudur.

C atomunun 4 değerlik elektronu vardır.

H atomunun 1 değerlik elektronu vardır.

Cl atomunun 7 değerlik elektronu vardır.


C atomu 1 değerlik elektronunu H ile paylaşırsa H atomu dubletini tamamlar.

C atomu 3 değerlik elektronunu Cl atomu ile paylaşırsa Cl atomu oktedini tamamlar.

Bileşiğin lewis formülünü çizelim.

Hibritlesme_T1C7


Bileşiğin lewis yapısı yukarıdaki gibidir. C atomunun ortaklanmamış elektronu olmadığından ve C atomuna 4 atom bağlandığından VSEPR gösterimi AX4 şeklindedir.

VSEPR gösterimi AX4 şeklinde olan moleküller düzgün dörtyüzlüdür.

Tekli bağların tamamı sigma bağıdır.

C atomu 4 değerlik elektronu ile 4 tekli bağ yaptığına göre C atomu SP3 hibritleşmesi yapmıştır.

Doğru cevap D seçeneği.


Çözüm – 8 

S atomu 6A grubundadır, 6 değerlik elektronuna sahiptir. Bu elektronların ikisini H atomlarıyla paylaşırken 4 tanesi ortaklanmadan kalır.

Hibritlesme_T1C8



İki tekli bağ 2 sigma bağı ile bağlanmıştır. Ortaklanmamış elektron çifti sayısı 2’dir. Bundan dolayı VSEPR gösterimi,

AX2E2 şeklindedir.

Tekli bağlarla oertaklanmamış elektronların toplamı 4 eder. Buna göre hibritleşmeye 4 orbital katılmıştır. Bunların biri S orbitali üçü P orbitalleridir.

Hibritleşme türü SP3 dür.

VSEPR gösterimi AX2E2 olduğundan molekül şekli açısaldır.

Doğru cevap C seçeneği.


Çözüm – 9 

HCOOH bileşiğinin yapı formülünü çizelim.

Hibritlesme_T1C9


C atomu, O ile çift bağ OH ve H ile tek bağ yapmıştır, dolayısıyla 4 değerlik elektronunun tamamı ortaklanmıştır.

C atomu O atomu ile çift bağ yapmıştır. Bu bağlardan birisi ile H atomu ve OH kökü ile yaptığı tekli bağların toplamı 3’tür. O halde C atomu SP2 hibritleşmesi yapmıştır.

Merkez atomuna 2 atom ve 1 atom grubu (OH) bağlanmıştır, bunların toplamı 3’tür. O halde VSEPR gösterimi AX3 şeklindedir.


Doğru cevap B seçeneği.


Çözüm – 10 

1 numaralı C atomu iki adet tekli bir adet çift bağ yapmıştır. Tekli bağları sigma, çift bağlarının biri sigma diğeri pi bağıdır.

1 numaralı C atomu toplam 3 sigma bağına sahiptir, 3 farklı doğrultuda bağ yapmıştır. Hibritleşme türü SP2 dir.

C atomu sadece bir O atomu ile 1 tane Pi bağı yapmıştır, ortaklanmamış elektronu yoktur.


Doğru cevap A seçeneği.


Çözüm – 11 

1 numaralı C atomu 4 farklı doğrultuda bağ yapmıştır. Bu atomun hibritleşmesi SP3 tür.

2 numaralı C atomu 2 farklı doğrultuda bağ yapmıştır. Toplam bağ sayısı 4’tür, ancak 3 lü bağlarından birisi sigma diğerleri Pi bağıdır. Bu atom 2 sigma bağı yaptığından hibritleşme türü SP dir.

3 numaralı C atomu da 2 farklı doğrultuda bağ yapmıştır. Hibritleşmesi SP dir.


Doğru cevap B seçeneği.


Çözüm – 12 

Hibritlesme_T1C12


Şekilde 1 numaralı C atomu merkez atomdur. Bu atoma 3 tane atom (H atomu) ve bir tane atom grubu (C2H) bağlanmıştır. Merkez atomun ortaklanmamış elektronu yoktur. Merkez atoma bağlı atom ve atom gruplarının sayısı 4’tür.

Buna göre,

VSEPR gösterimi AX4 şeklindedir.

Üçlü bağ yapan C atomları arasında 2 adet Pi bağı bulunur.

Molekül geometrisi düzgün dörtyüzlüdür. 

1 numaralı atom SP3, 2 numaralı atom SP, 3 numaralı atom SP hibritleşmesi yapmıştır.

Doğru cevap D seçeneği.


Çözüm – 13

Merkez atom C atomudur. C atomu 2 sigma bağı H atomlarıyla, 1 sigma bağı diğer C atomu ile yapmıştır. Toplamda 3 sigma bağı yaptığına göre hibrileşmesi SP2 dir.

Doğru cevap B seçeneği.


Hibritleşme Test Soruları

Fonksiyonel Gruplar Çözümlü Test

Hibritleşme Konu Anlatımı




SANATSAL BİLGİ

19/12/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI