KATI TÜRLERİ

9. Sınıflar kimya dersi. Amorf ve aristal katılar. İyonik, moleküler, kovalent ve metalik katılar. Konu anlatımı.



Katı maddeler taneciklerinin dizilişine göre amorf katılar ve kristal katılar olmak üzere ikiye ayrılır.

A- Amorf Katılar

Tanecikleri belli bir düzen içinde dizilmemiş olan katılardır. Bu tür katıların belirli bir kristal şekli yoktur. Amorf katıların sabit bir erime sıcaklığı yoktur. Belirli bir sıcaklık aralığında sıvılaşır ve katılaşırlar. Bu tür katılar belli bir sıcaklıkta yumuşarlar ve yumuşadıkça akıcılık özelliği kazanırlar. Belli bir süre sonra sıvı hale geçerler. Bu tür katıların donması da benzer şekilde olur. Sıvı haldeki amorf maddeden ısı alındıkça sertleşmeye başlar ve belli bir sıcaklıkta tam katı halini alır. 

Bu tür maddelere lastik, plastik, cam örnek verilebilir.


Kristal Katılar

Bu tür katıların tanecikleri belli bir geometrik şekle göre dizilmişlerdir. Bu tür katılarda tanecikler belirli bir geometrik biçimde dizilerek kristal bir örgü meydana getirirler. Erime ve donma noktaları sabittir.

Kristal yapılar tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerine göre 4’e ayrılır.

1- İyonik Kristaller

Pozitif ve negatif iyonların biraraya gelerek kristal yapılı katıları oluştururlar. Bu tür katıların yapısında pozitif yüklü katyonlar ve negatif yüklü anyonlar bulunur. Bu tür katılar metal ve ametal türü elementlerin bileşik oluşturması ile meydana gelir. Metaller elektron vermeye yatkın, ametaller elektron almaya yatkındır. Metal ve ametal elementleri tepkimeye girerse aralarında elektron alışverişi olur. Metal atomu elektron vererek katyon haline geçerken, ametal atomu elektron alarak anyon haline geçer. Bu iyonlar arasında elektriksel bir çekim kuvveti oluşur ve bu çekim kuvveti etkisinde birarada tutulurlar.

İyonik kristallerin erime noktası yüksektir. Çünkü aralarında kuvvetli bir elektriksel çekim vardır. Bu maddeler katı halde elektriği iletmezler. Çünkü birbirlerini kuvvetlice çektiklerinden elektronlar serbest hareket edemez. Ancak bu katılar sıvı hale geçtiklerinde elektriği iletirler. Bu katıların sıvı çözeltileri de elektriği iletir.

İyonik kristaller kırılgan yapıdadır. Bunun nedeni artı ve eksi yükler en büyük çekme kuvvetini sağlayacak biçimde dizilmiştir. Basınç uygulandığında bu yapı bozulur ve kırılma meydana gelir.


2- Moleküler Kristaller

Bu tür katılar, ametal atomlarının oluşturduğu polar ve apolar bağlı moleküllerin meydana getirdiği katılardır.

Apolar molekülleri katı halde London Kuvvetleri bir arada tutarken, polar molekülleri katı halde dipo – dipol etkileşimi birarada tutar. Bazı kovalent yapılı katıları ise hidrojen bağları birarada tutar.


Molekül yapılı kristallerde tanecikler arası çekim kuvveti çok zayıftır. Bu nedenle bu tür katılar yumuşaktır. Erime noktaları düşüktür.

Bu tür kristallerde değerlik elektronları molekül içinde sıkıca tutunduğundan serbest hareket edemez. Bu nedenle bu tür kristaller katı, sıvı ve gaz halinde elektriği iletmezler.

3- Kovalent Kristaller

Çok sayıda ametal atomunun kovalent bağlarla birbirlerine bağlanarak meydana getirdikleri kristallere, ” kovalent yapılı kristaller” denir. 

Kovalent yapılı kristallerde molekül yapılı kristallerde olduğu gibi birbirinden bağımsız moleküller bulunmaz.

Kovalent katılar tek tür elementten oluşabileceği gibi farklı tür elementlerden de oluşabilir.

Elmas, grafit, SiO2  kovalent maddelere örnek verilebilir.

Bir kovalent kristali çok sayıda atomun biraraya gelmesi ve aralarında kovalent bağ oluşturması ile oluştuğundan bu maddelerin erime noktaları yüksektir (1000 °C ve üstü)

Bu katılar çok serttirler ve elektriği iletmezler.



4- Metalik kristaller

Metal atomlarının belirli bir düzene göre dizilmeleriyle oluşan katı maddelere metalik kristaller denir.

Bu tür katılar bir elektron bulutu içinde yer alan pozitif yüklü katyonların oluşturduğu yapıdır. Bu tür elementler değerlik elektronlarını katman dışında tutar ve pozitif yüklü iyon haline geçer. Bu pozitif yüklü iyonlar elektron bulutu içinde belirli bir yapıya göre dizilirler. Bu moleküller metalik bağlarla birarada tutulurlar.

Metalik katıların erime noktaları yüksektir. Serbest halde bulunan elektronların çokluğu bu maddeleri iyi bir iletken yapar. Kırılgan değildirler. Tel ve levha haline getirilebilirler.



Erime - Donma ve Sublimleşme Olayları



SANATSAL BİLGİ

04/05/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
YORUMLAR
Medine Abir
Çok iyi anlatılmış. Detaylarıyla birlikte çok iyi anlaşılıyor

YÜZ YÜZE ÖZEL DERS

Evinizde veya kendi belirleyeceğiniz bir yerde özel öğretmenlerden yüz yüze Matematik, Bilgisayar, Fizik, Kimya, Biyoloji ve Elektrik dersleri alabilirsiniz İletişim Formu nu doldurarak bizimle iletişime geçebilirsiniz

YÜZ YÜZE ÖZEL DERS

Evinizde veya kendi belirleyeceğiniz bir yerde özel öğretmenlerden yüz yüze Matematik, Bilgisayar, Fizik, Kimya, Biyoloji ve Elektrik dersleri alabilirsiniz İletişim Formu nu doldurarak bizimle iletişime geçebilirsiniz

  • YGS - LYS KONULARI
  • 8. SINIF
  • 7. SINIF
  • 6. SINIF
  • BİLGİSAYAR - ELEKTRİK
  • GENEL MATEMATİK
  • BİRİM ÇEVİRİCİLER
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI