PERİYODİK SİSTEM

9. Sınıflar ve Ygs - Lys kimya konusu. Periyodik tablo kavramı. Elementlerin periyodik tabloya yerleşimi. Periyodik tablonun yapısı. Konu anlatımı.


Atomların belirli özelliklerine göre sıralandığı tabloya periyodik sistem denir.

Periyodik sistem 7 satır ve 18 sütundan meydana gelir.

Elementler bu tabloda artan atom numaralarına göre dizilmişlerdir. Atomlar bu şekilde dizilince aynı kimyasal özellikler belirli aralıklarla tekrar etmektedir. Her sütunda benzer kimyasal özellik görülmektedir.

Periyodik tabloda satırlara periyot, sütunlara ise grup adı verilmiştir.

Periyotlar 7 adettir her periyot; 1. Periyot, 2. Periyot gibi bir sayı ile gösterilir, gruplar ise bir sayı ve bir harf ile gösterilir. 2 çeşit grup vardır. Bunlar A ve B gruplarıdır. A gruplarından 8 adet, B gruplarından 10 adet bulunur. Bu gruplar; 1 A grubu, 2A grubu, 7B grubu gibi başlarına konulan bir sayı ile gösterilir.

A grupları ve B grupları 1’den 8’e kadar numaralandırılmıştır. 8B grubu 3 adettir.


Her periyotta o periyotun sıra numarası kadar enerji düzeyi bulunur. Örneğin; 1. Periyotta 1 enerji düzeyi, 2 . periyotta 2 enerji düzeyi, 5. Periyotta 5 enerji düzeyi bulunur.


Enerji Düzeyleri

Elektronlar çekirdek çevresinde belirli bölgelerde bulunurlar. Elektronların bulunduğu bu bölgelere enerji düzeyi denir. Bir atomda en fazla 7 enerji düzeyi bulunur. Bunlar çekirdeğe en yakın olan enerji düzeyinden başlayarak 1. Enerji düzeyi, 2. Enerji düzeyi, 3. Enerji düzeyi şeklinde adlandırılırlar. 

Aşağıda atom numarası 9 olan bir elementin enerji düzeyleri görülüyor.

Enerji_Duzeyleri


1 enerji düzeyinin alabileceği maksimum elektron sayısı 2.n2 formülü ile bulunur.

Örneğin;

 1 enerji düzeyi 2.12 = 2 elektron alabilir.

2. Enerji düzeyi 2.22 = 8 elektron alabilir

3. Enerji düzeyi 2.32 = 18 elektron alabilir.

4. Enerji düzeyi 2.42 = 32 elektron alabilir.


Elektronlar enerji düzeylerine 1 . enerji düzeyinden başlayarak yerleşirler. 

En içteki katman dolmadan en dıştaki katmanda bulunan elektron sayısı 2’den fazla olamaz.

Atomların en dış katmanlarındaki elektron sayısı 8’i geçemez.

Elektronların enerji düzeylerine yerleşimini aşağıdaki gibi yapabiliriz.

s, p, d, f elektronların yerleştiği orbitaller olsun. s orbitalleri en fazla 2, p orbitalleri 6, d orbitalleri 10, f orbitalleri 14 elektron alabilmektedir. Bunların yerleşimi aşağıdaki gibi olur.

1S2 →2S2 →2P6 →3S2 →3P6 →4S

→3d10 →4P6 →5S2 →4d10 →5P

→6S2 →4f14 →5d10 →6P6 →7S


Orbitaller ile ilgili ayrıntılı bilgiler 11. Sınıflarda verilmektedir. 9. Sınıfta en fazla atom numarası 20 ye kadar olan atomların elektron dağılımı incelenmektedir.

Elementlerin Periyotlara Yerleşmesi

Bir elementin kaçıncı periyotta yer alacağını, enerji düzeylerinin sayısı belirler. Örnek olarak atom numarası 20 olan Ca atomunun kaçıncı periyotta yer aldığına bakalım. 

1S2→2S2 →2P6 →3S2 →3P6 →4S2  

En fazla 4. Enerji düzeyine kadar gidebildik.

Ca atomunda 4 enerji düzeyi bulunduğundan 4. Periyotta yer almalıdır.

Yukarıda verdiğimiz orbitallerin dolduruluş sırasına göre elektronları enerji düzeylerine yerleştirerek de sonucu bulabiliriz.

9. sınıflarda atom numarası 20’ye kadar olan elementlerin özellikleri incelendiğinden bu elementlerden herhangi birisinin periyot ve grup numarası aşağıdaki gibi basit biçimde bulunabilir.

İlk 20 elektron enerji düzeylerine aşağıdaki şekilde yerleşir.


20Ca > )2   )8   )8   )2

Ca atomunda 4 enerji düzeyi bulunduğu görülüyor. Buna göre periyot numarası 4’tür.

Örnek:

Atom numarası 15 olan P atomunun hangi periyotta yer aldığını bulalım. Elektronları orbitallere yerleştirirsek;


1S2→2S2 →2P6 →3S2→3P

En fazla 3. Enerji düzeyine kadar gidebildik. Öyleyse bu element 3. Periyotta yer almaktadır. Elektronların enerji düzeylerini aşağıdaki şekilde de gösterebiliriz.

15P > )2   )8   )5 


1. enerji düzeyi 2, 2. Enerji düzeyi 8, 3. Enerji düzeyi 18 elektron alabilir. Enerji düzeylerini doldurarak gittiğimizde elektronlar 3. Enerji düzeyinde bitmektedir.


Elementlerin Gruplara Yerleşimi

Bir atomun hangi grupta yer alacağını belirlemek için son enerji düzeyindeki elektron sayısına bakılır. A gruplarının son katmanında kaç elektron varsa bu element o gruptadır. B grubu elementlerinin yerleşmesi 11. Sınıf konusudur.

Örnek olarak yukarıda periyot numarasını bulduğumuz 15P atomunu ele alalım. Bu elementin elektronlarının enerji düzeylerine yerleşimi;

15P > )2   )8   )5 

Şeklinde idi. Bu elektron yerleşiminden son enerji düzeyinde 5 elektron olduğu görülüyor. Öyleyse bu element 5A grubundadır.



Örnek:

17Cl atomunun periyot ve grup numarasını bulunuz.


Çözüm:

Elektron dağılımını yapalım.

17Cl > )2    )8   )7

Cl atomunda 3 enerji düzeyi bulunmaktadır ve son enerji düzeyinde 7 elektron vardır. Buna göre Cl elementinin periyodu 3, grubu 7A dır. Yani Cl atomu 3. Periyot 7A grubunda yer alır.

Örnek:

16S atomunun periyot ve grup numarasını bulunuz.


Çözüm:

16S elementinde 20 elektron bulunur. Bunları enerji düzeylerine yerleştirelim.

16S> )2    )8    )6

1. ve 2. Enerji düzeylerini doldurduğumuzda elimizde 6 elektron kalmaktadır. Bu elektronları 3. Enerji düzeyine yerleştiririz. Son enerji düzeyinde 6 elektron bulunduğundan S elementi 3. Periyot 6A grubundadır.

Grupların Özel İsimleri

Periyodik cetvelde aynı grupta yer alan elementler benzer özellikler gösterdiğinden dolayı bazı gruplara, o gruptaki tüm elementleri içine alan ortak isimler verilmiştir. 

1A grubu elementler Alkali Metaller olarak adlandırılırlar.

2A grubu elementleri Toprak Alkali Metaller olarak adlandırılırlar.

3A Grubu elementleri Toprak Metalleri olarak adlandırlırlar.

7A grubu elementleri Halojenler olarak isimlendirilirler.

8A grubu elementleri Soygazlar olarak isimlendirilirler.

B grupları elementleri Geçiş Metalleri olarak adlandırılırlar.


Periyodik_Tablo



Periyodik Özellikler

Periyodik Sistem Çözümlü Sorular


SANATSAL BİLGİ

16/05/2017 

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
YORUMLAR
Tülay karsli
Bays detayli olmus sag olun
ırmak aksu
çok işime yaradı
  • YGS - LYS KONULARI
  • 8. SINIF
  • 7. SINIF
  • 6. SINIF
  • BİLGİSAYAR - ELEKTRİK
  • GENEL MATEMATİK
  • BİRİM ÇEVİRİCİLER
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI