REDOX TEPKİMELERİNİN DENKLEŞTİRİLMESİ

12. sınıflar ve lys kimya dersi. İndirgenme – yükseltgenme tepkimeleri konusu. Nötr redox tepkimelerinin denkleştirilmesi. Konu anlatımlı çözümlü örnekler.



Nötr Redox Tepkimeleri

Yarı Reaksiyon Yöntemi

Örnek:

Fe + HCl → HFeCl4 + H2

Tepkimesini denkleştiriniz.

Çözüm:

Fe + HCl → HFeCl4 + H2

Tepkimesinde Fe atomu sol tarafta 0 değerlikli iken sağ tarafta +3 değerlik kazanmıştır. Fe elementi için yükseltgenme yarı tepkimesini yazalım.

Fe → Fe+3 + 3e-

H atomu sol tarafta +1 değerlikli iken sağ tarafta +1 ve 0 değerliklidir. İndirgenen H elementi için indirgenme yarı tepkimesini yazalım.

2H+ + 2e- → H2

İndirgenme ve yükseltgenme yarı tepkimelerini alt alta yazalım.

Fe → Fe+3 + 3e-        > Yükseltgenme yarı tepkimesi

2H+ + 2e- → H2   > İndirgenme yarı tepkimesi

Birleştirirsek;

Fe + 2H+ +2e- → Fe+3+ 3e- + H2 

Denklemin sol tarafında 2e-, sağ tarafında ise 3e-  var. Denklemin her iki tarafındaki elektronları eşitlemek için yükseltgenme yarı tepkimesini 2 ile indirgenme yarı tepkimesini 3 ile çarpmalıyız.

2Fe → 2Fe3+ + 6e-

6H+ + 6e- → 3H2

Şimdi birleştirme işlemini yaparsak;

2Fe + 6H+ + 6e- → 2Fe3+ + 3H2 + 6e-

Sağ ve sol taraftaki elektron sayılarını eşitlemiş olduk.

Ana denkleme tekrar dönersek; Fe katsayısı 2, H2 katsayısı 3 olmalıdır.

2Fe + HCl → 2HFeCl4 + 3H2

Sağ tarafta 8 Cl atomu var. Atom sayılarını eşitlemek için HCl katsayısı 8 olmalı.

Sonuç;

2Fe + 8HCl → 2HFeCl4 + 3H2


Örnek:

Fe + V2O3 → Fe2O3 + VO Bileşiğini denkleştiriniz.


Çözüm:

Tepkimede değerliği değişen elementlerin Fe ve V (Vanadyum) elementleri olduğu görülüyor.

Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimelerini yazalım.

Yükseltgenme yarı tepkimesi

Fe → Fe2+3  + 6e-


İndirgenme yarı tepkimesi

V2+3 + 2e- → 2V+2


Bunları alt alta yazarsak

2Fe → Fe2+3 + 6e- 

V2+3 + 2e- → 2V+2


İki taraftaki elektron sayılarını eşitleyelim.

2Fe → Fe2+3 + 6e-

3V2+3 + 6e- → 6V+2

İki denklemi birleştirelim

2Fe + 3V2O3 + 6e- → Fe2O3 + 6VO + 6e-


Denklemin her iki tarafındaki e-  lar atılır. Element sayılarının eşit olup olmadığı kontrol edilir.

Sonuç;

2Fe + 3V2O3 → Fe2O3 + 6VO 



Örnek:

CO2 + NH2OH → CO + N2 + H2O tepkimesini denkleştiriniz.


Çözüm:

C elementi sol tarafta +4, sağ tarafta +2 değerliklidir. C elementi indirgenmiştir.

N elementi sol tarafta -1, sağ tarafta 0 değerliklidir. N elementi yükseltgenmiştir.


Yükseltgenme yarı tepkimesi;

2N-   → N2    + 2e-


İndirgenme yarı tepkimesi

C4+ + 2e- → C2+  

Yükseltgenme ve indirgenme tepkimelerini alt alta yazalım.

2N-    → N2  + 2e

C+4  + 2e-  → C+2


Tepkimeleri birleştirirsek;

2N- + C+4  + 2e- → N2 + C+2 + 2e

Ana denklemde sol taraftaki N elementinin bulunduğu bileşiğin katsayısı 2 olmalı.

CO2 + 2NH2OH → CO + N2 + H2O

Sol tarafta 6 hidrojen ve 4 oksijen var. Sağ tarafta ise 2 H ve 2 O var.H2O katsayısını 3 yaparsak denklem denkleşir.

Sonuç;

CO2 + 2NH2OH → CO + N2 + 3H2O


Örnek:

H2SO4 + KI → K2SO4 + I2 + SO2 + H2O tepkimesini denkleştiriniz.


Çözüm:

S atomu sol tarafta +6, sağ tarafta +4 ve +6 değerliklidir. S atomu indirgenmiştir.

I atomu sol tarafta - 1 sağ tarafta 0 değerliklidir. I atomu yükseltgenmiştir.


Yükseltgenme yarı tepkimesi

2I- → I20  + 2e

İndirgenme yarı tepkimesi

S+6  + 2e-  → S+4

2 tepkimeyi alt alta yazalım.

2I- + S+6 + 2e- → I20 + S+4 + 2e-


İndirgenme yükseltgenme tepkimelerine göre KI bileşiğinin katsayısı 2 olmalıdır.

H2SO4 + 2KI + 2e- → K2SO4 + I2 + SO2 + H2O + 2e

Her iki tarafta bulunan elektronları çıkarabiliriz. S atomu sol tarafta 1 adet sağ tarafta 2 adet var. Buna göre düzenleme yapalım. S atomlarından biri değerlik değiştirmezken diğeri indirgeniyor.

H2SO4 + H2SO4 + 2KI + 2e- → K2SO4 + I2 + SO2 + 2H2O + 2e-

Şimdi her iki taraftaki H, O ve S sayıları eşitlenmiş oldu.

Sonuç;

2HSO4 + 2KI → K2SO4 + I2 + SO2 + 2H2O


Redoks Reaksiyonlarının İstemliliği

İndirgenme Yükseltgenme Tepkimeleri

Elektrokimya Çözümlü Sorular


SANATSAL BİLGİ

28/08/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
  • YGS - LYS KONULARI
  • 8. SINIF
  • 7. SINIF
  • 6. SINIF
  • BİLGİSAYAR - ELEKTRİK
  • GENEL MATEMATİK
  • BİRİM ÇEVİRİCİLER
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI