SİKLO ALKANLAR

12. sınıflar kimya dersi, organik bileşiklerde alkanlar konusu. Siklo alkanların gösterimi. Sikloalkanların yapı formülleri. Siklo alkanların adlandırılması. Konu anlatımı.



CnH2n formülüne sahip, molekül yapısı halka biçiminde olan hidrokarbonlara "sikloalkan" adı verilir.

Sikloalkanlar aynı sayıda C atomuna sahip olan alkenler ile izomerdirler.

Alkanların en küçük üyesi üç karbonlu "siklopropan" dır. Alkan bileşiklerinde her C atomuna iki H atomu bağlanmıştır.

Alkan bileşikleri adlandırılırken dallanma yoksa "siklo" önüne C atomu sayısına karşılık gelen alkan ismi getirilir.

Bir sikloalkanda C atomu sayısı kadar kenar vardır. Örneğin 3 C’Lu sikloalkan dediğimizde 3 kenarlı bir molekül geometrisi olduğunu anlarız. Bu alkan üçgen şeklindedir. 3 C varsa 6 tane H olmalıdır.

3 C içeren alkan bileşiğinin adı propan olduğundan bileşik siklopropan olarak isimlendirilir.

Eğer bir sikloalkanda C atomu sayısı 9 ise bu bileşikte 9 adet kenar vardır. Aynı zamanda bu bileşikteki H atomu sayısı 2.9 = 18 adettir.

9 C atomu bulunduran alkan bileşiği nonandır. Buna göre 9 C’lu sikloalkan bileşiği siklononan adıyla isimlendirilir.



Örneğin,

3C atomuna sahip alkan bileşiğinin adı "propan" dır. Şimdi 3 C lu bir siklo alkan oluşturalım.

Sikloalkan_K1R1


Yukarıdaki bileşik "siklopropan" olarak adlandırılır.


Eğer bu bileşiğe bir grup bağlanırsa önce grubun adı, daha sonra sikloalkan kısmı okunur. Sikloalkanlarda birden fazla grup bağlanması halinde, önce halkaya bağlı bir grubun bağlandığı C atomu 1 ile numaralandırılır, diğer numaralar buna göre verilir. Eğer iki kök yan yana C atomlarında ise önce bu C atomları numaralandırılır.


Örnek:

Sikloalkan_K1R2



Yukarıdaki bileşikte üçgeni oluşturan halkadaki C sayısı 3’dür. Buna göre halka siklopropan olarak adlandırılır.

Halkaya bir metil kökü bağlanmıştır. Bu durumda bileşik “metil siklopropan” olarak adlandırılır.


Örnek:

Sikloalkan_K1R3


Yukarıdaki bileşikte siklopropan bileşiğine molekül formülü C2H5 olan bir zincir bağlanmıştır. 2 C lu zincirin ismi etildir. Bu durumda bileşik "etil siklopropan" dır.


Örnek:

Sikloalkan_K1R4


Yukarıdaki bileşikte siklopropan bileşiğine iki adet metil kökü bağlanmıştır. Metil gruplarının bağlandığı köklere 1 ve 2 numaraları verilmiştir.

Bileşik, 1,2 – dimetil siklopropan olarak adlandırılır.


Örnek:

5 C lu alkanın ismi pentandır. 5 C lu hidrokarbon bileşiği C5H10 formülüne uygun halka geometrisi oluşturursa siklopentan olarak adlandırılır. Aşağıda siklopentan bileşiği görülmektedir.

Sikloalkan_K1R5


Şimdi bu bileşiğe iki adet metil kökü bağlayalım.

Sikloalkan_K1R6


Şekilde numaralandırmanın nasıl yapıldığına dikkat ediniz.

Bileşik; 1,3 dimetil siklopentan adıyla adlandırılır.


Şimdi başka bir sikloalkanın isimlendirmesini yapalım.

Sikloalkan_K1R7


1 numaralı C atomuna bağlanan kökün formülü, C3H7  dir Bu bileşik bir alkil olan propildir. Yukarıdaki sikloalkan bileşiği "propil siklopentan" adıyla isimlendirilir.



1'den 10'a kadar olan sikloalkanların molekül yapısı ve isimleri aşağıda verilmiştir. Çokgenin her köşesinde CH2 yer alır. 

Sikloalkan_K1R8


Dallanmış Yapılı Alkanların Adlandırılması



SANATSAL BİLGİ

24/01/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
  • YGS - LYS KONULARI
  • 8. SINIF
  • 7. SINIF
  • 6. SINIF
  • BİLGİSAYAR - ELEKTRİK
  • GENEL MATEMATİK
  • BİRİM ÇEVİRİCİLER
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI