6. SINIF ELEKTRİK İLETİMİ

6. Sınıflar fen bilgisi dersi. Elektrik enerjisi nedir? Elektrik akımı nedir? İletken ve yalıtkan maddeler. Elektriğin iletimi. Konu anlatımı.


Elektrik Enerjisi: Çeşitli elektrik santrallerinden elde edilen ve kullanım yerine göre ısı, ışık ve hareket enerjisine çevrilebilen bir enerji türüdür.

Elektrik akımı: İletken maddeler üzerinden hareket eden elektrik enerjisine elektrik akımı denir. Bu akım iletken cisimlerde hareket eden elektronlardır.

İletken ve Yalıtkan Maddeler

Elektrik enerjisini ileten maddelere iletken madde denir. Elektrik enerjisini iletmeyen maddelere yalıtkan madde denir.

Elektrik enerjisinin kullanılabilmesi için iletken teller üzerinden akarak çalıştıracağı cihazlara gitmesi ve yine iletken teller üzerinden kaynağına geri dönmesi gerekir.

Elektrik yüksek akımlarda tehlikeli olan bir enerji türüdür. Elektrik iletken maddeler üzerinden akar. İletkenlerin dış yüzeyi plastik gibi yalıtkan bir madde ile kaplanarak elektriğin dış ortamlara geçmesi engellenir. Çıplak bir elektrik telinin elle tutulması ölümle sonuçlanabilir.

İletken teller olarak direkler arasında alüminyum teller kullanılır. Konutlarda ise genellikle bakır tel kullanılır.

Aşağıda basit bir elektrik devresi görülmektedir.

 Elektrik_I6O1


Bu devrede üreteci evimize giren elektrik teli gibi düşünebiliriz. Üreteçten çıkan tel sigortaya gelir. Sigorta elektrik enerjisinin kontrolden çıkması durumunda elektrik akımını kesmeye yarar. Elektrik enerjisinin kontrolden çıkması herhangi bir cihazın yanması, bir kişinin elektrik akımına kapılması, herhangi bir yerde kısa devre olaylarının oluşması nedeniyle gerçekleşebilir. Bu durumda sigorta, akımı keserek koruyucu görev görür.

Sigortadan çıkan tel anahtara gelir. Anahtarı, lambayı açıp kapadığınız anahtar gibi düşünebilirsiniz. Bu anahtar örneğin bir çamaşır makinesinin düğmesi de olabilir. Anahtarı kapatınca cihaz çalışmaya başlar.

Şekildeki alıcı elektrikle çalışan herhangi bir cihazı gösterebilir. Bu cihaz buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon vb. olabilir.

Elektrik enerjisi devresini tamamladıktan sonra üretece geri dönmelidir.

Elektrik devresini tamamlarken herhangi bir maddeye akmaması ve herhangi bir ortamla temas olmaması için tellerin üzeri yalıtkan bir koruyucu kılıf ile kapatılır.

Altın, gümüş, bakır, alüminyum gibi maddeler elektriği iyi iletirler. Tuzlu, sirkeli ve asitli sularda iletken maddelerdir. İnsan vücudu da elektriği iletir. Elektrik çarpması elektrik akımının insan vücudu üzerinden hareket etmesiyle meydana gelir.

Plastik, tahta, cam, porselen, kauçuk, hava gibi maddeler yalıtkan maddelerdir. Bu maddeler elektrik akımını iletmezler.

Elektrik enerjisi, elektrik santrali adı verilen elektrik üretim tesislerinde üretilir. Bu tesislerde üretilen elektrik enerjisi çok büyük voltajlardadır. Bu gerilim çelik direkler üzerinden alüminyum tellerle şehir merkezi yakınlarına getirilir. Burada şehir şebekesi değerlerine düşürülür.

Elektrik direklerinde taşınan tellerin direkle temas etmemesi için porselen maddeler kullanılır. Bu maddeler vasıtasıyla teller direklere belli uzaklıklardan geçirilir.

Elektrik Enerjisinin Kontrolü

Elektrik enerjisinin varlığı kontrol kalemi denilen bir aygıt vasıtasıyla kontrol edilir. Bu aygıtın metal ucu iletken tele değdirilir ve diğer ucuna parmakla dokunulur. Eğer elektrik akımı var ise kontrol kaleminin lambası yanar. Kontrol kalemi ıslak elle kullanılmamalı ve kendisi de ıslak olmamalıdır. Ayrıca bozuk olma ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

Elektrik enerjisinin zararlarından korunmak için nemli ortamlarda elektrikli cihazlar çalıştırılmamalı, yıpranmış kablolar yenisi ile değiştirilmeli, bozuk prizler yenilenmeli, elektrik priz ve kablolarının yakınlarına ısıtıcı cihazlar konulmamalı ve elektrik devresi üzerinde çalışırken elektrik akımı kesilmelidir.


6. SINIF DİRENÇLER

Elektrik Çözümlü Sorular


SANATSAL BİLGİ

25/05/2017


  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI