6. SINIFLAR DOLAŞIM SİSTEMİ

6. Sınıflar fen bilgisi dersi. Dolaşım sitemi konusu. Kalbin yapısı, görevi ve çalışması. Büyük ve küçük kan dolaşımı. Konu anlatımı.


Dolaşım sisteminin görevi vücudun tüm dokularına besin ve oksijen taşımaktır. Dokulara getirilen besin ve oksijen, dokularda bulunan hücreler arası sıvı ile hücre içerisine alınır.

Canlı vücudunda tüm hücreler canlılıklarını sürdürmek için besin ve oksijene ihtiyaç duyarlar. İnsanda, dışarıdan alınan besinler sindirim sisteminde sindirildikten sonra kana verilir. Kana karışan bu besinler kan ile vücudun tüm organ ve dokularına ulaşır. Vücudu bir ağ gibi saran kılcal damarlardan hücreler arası sıvıya verilen besin ve oksijen, hücre tarafından difüzyon veya aktif taşımayla hücre içerisine alınır ve hayatsal faaliyetler için kullanılır.

Yine hücrelerdeki faaliyetler esnasında oluşan atık maddeler kan tarafından alınarak boşaltım sistemlerine getirilir ve dışarı atılmaları sağlanır.

Dolaşım sisteminin besin ve oksijen taşımasının yanında başka önemli görevleri de vardır. Vücut ısısını düzenlemek, hormonları ilgili organa ulaştırmak, vücudu mikroplara karşı korumak dolaşım sisteminin diğer görevleri arasındadır.

İnsanda dolaşım sistemi kalp, damarlar ve kandan oluşur. Dolaşım sisteminin organları kalp ve damarlardır.


Kalbin Yapısı ve Çalışması

Kalp göğüs boşluğunda iki akciğer arasında sol akciğere doğru uzanacak şekilde yer alır. 

Kalbin görevi vücutta kanın dolaşmasını sağlamaktır. Kalp sürekli olarak vücuda kan pompalar ve vücuttaki kanı tekrar toplar. Böylece kanın vücutta sürekli hareket halinde olmasını sağlar. Kalp bu görevi kasılma ve gevşemelerle yerine getirir. Kalp kasılırken vücuda kan pompalar, gevşediğinde ise vücuttaki kanı toplar.

Kalbimiz kalp kası adı verilen çizgili kaslardan meydana gelir. Kalbin çalışmasını beyin denetler. Kalbin çalışması isteğimiz dışında gerçekleşir.

Kalbin üzeri kalp zarı adı verilen iki katlı sağlam bir zarla örtülmüştür. Bu zarlar arasında bulunan kaygan sıvı kalbi hem korur hem de rahat çalışmasını sağlar.

Kalpte 4 adet odacık bulunur. Üstteki iki odacığa kulakçık, alttaki iki odacığa karıncık adı verilir. Kulakçıklar arasında ince, karıncıklar arasında kalın kas bulunur. Karıncıklar, kulakçıklardan daha güçlü kasılırlar. Bu odacıklarda kan akış yönü kulakçıklardan karıncıklara doğrudur. Kulakçıklar ve karıncıklar arasında kanın tek yönde akmasını sağlayan kapakçıklar bulunur. Kapakçıklar kalbin üst odacıklarındaki (kulakçık) kanın alt odacıklara (karıncıklara) geçişini sağlarken, karıncıklardaki kanın kulakçıklara geçişine izin vermez.

Kalbin sağ kulakçığına vücuttan gelen alt ve üst ana toplardamarlar bağlanır. Bu damarlar vücuttan gelen karbondioksit bakımından yoğun, oksijen bakımından fakir kanı kalbe taşırlar. Bu nedenle bu kana kirli kan denir. Kirli kan kalbin sağ kulakçığından sağ karıncığına pompalanır, sağ karıncıktan ise akciğerlere pompalanır. Akciğerlerde temizlendikten sonra sol kulakçığa gelen kan buradan sol karıncığa, sol karıncıktan ise vücuda pompalanır. Karbondioksiti temizlenmiş ve bol miktarda oksijen almış bu kana temiz kan adı verilir. Kalbin sol tarafında temiz kan, sağ tarafında kirli kan bulunur.

Kalp_Yapisi_I6O1




Küçük Kan Dolaşımı

Vücuttan toplanan kirli kan kalbin sağ kulakçığına buradan da sağ karıncığa gelir. Sağ karıncıktan akciğerlere pompalanan kirli kan akciğerlerde temizlendikten sonra kalbin sol kulakçığına gelir.

Kirli kanın kalbin sağ karıncığından çıkıp akciğerleri dolaşarak kalbin sol kulakçığına gelmesine küçük kan dolaşımı denir. Küçük kan dolaşımı ile kirli kan temizlenir.


Büyük Kan Dolaşımı

Kalbin sol karıncığından çıkan temiz kanın, vücudu dolaşarak kalbin sağ kulakçığına dönmesine büyük dolaşım adı verilir. Büyük dolaşım ile vücuda oksijence zengin kan taşınır. Vücuttaki kirli kan kalbe getirilerek akciğerlerde temizlenmesi sağlanır.

KanDolasimiI6



6. Sınıf Hücre Doku Organ




SANATSAL BİLGİ

14/08/2017

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI