SAYI TABANLARINDA İŞLEMLER

Sayı tabanlarında toplama ve çıkarma işlemleri. 5’lik sayı sisteminde toplama ve çıkarma, 8’lik tabanda toplama ve çıkarma işlemi. Farklı sayı tabanları arasında toplama ve çıkarma.


Toplama İşlemi

Tabanları eşit olan, 10'luk sayı tabanları dışındaki sayı tabanlarıyla toplama işlemi 10’luk tabandaki gibi yapılır. Yalnız diğer tabanlarda elde ve kalan değerleri işlemin yapıldığı tabana göre belirlenir.


   

 Sonuç = (12401)5    

   Yukarıdaki toplama işlemini yapalım

1) 4 ile 2’nin toplamı 6’dır, bunu 5’e bölersek bölüm 1 kalan1 olur. 

2) Kalan değerini toplama işleminde yerine yazarız elimizde bir beşlik var bunu diğer basamağa ekleriz (1+1 =2) yapar bunu 3 ile toplarsak 5 olur. 5’i 5’e bölersek bölüm1 kalan 0 olur kalanı alta yazarız.

3) Elimizdeki 5’liği sonraki basamağa ekleriz (2+1=3) olur. Bunu 1 ile toplarsak 4 olur, 5’ten küçük olduğundan bunu alta yazarız, elde olmaz.

4) 4 ile 3’ün toplamı 7’dir. 7’nin 5’e bölümünden kalan 2 elde 1’dir. Önce kalanı sonra eldeyi yazarız.


Örnek



Farklı Sayı Tabanları Arasında Toplama İşlemi

Farklı sayı tabanları arasında toplama yapmak için bu sayılar önce 10’luk tabana çevrilir, daha sonra toplama işlemi yapılır. Hangi tabanda sonuç isteniyorsa, toplam o tabana çevrilir.



     


Çıkarma İşlemi

Tabanları eşit olan sayılar arasındaki çıkarma işlemi toplama işlemindeki gibi yapılır. Küçük sayıdan büyük sayı çıkarılırken soldaki basamaktan bir değer alınır, bu değer işlemin yapıldığı sayı tabanına eşittir.



     

1) En sağdan başlayarak 1’den 2’yi çıkarmalıyız. Bunun için soldaki basamaktan bir beşlik alıp 1’e ilave etmeliyiz. Bu durumda (1+5) =6 olur. 6’dan 2 çıkarırsak 4 kalır, bunu yerine yazarız.


2)Bir sonraki basamakta 3’ten bir 5’lik aldığımız için 2 kalmış durumda. Dolayısıyla yine soldaki basamaktan ödünç almamız gerekecek. Soldaki 2’den bir 5’lik alırsak (2+5=7) olur 7’yi 3’ten çıkarırsak 4 kalır. Bu 4’üde yerine yazarız.


3) Bir sonraki basamağa gelelim 2 den daha önce 1 aldığımız için 1 kalmıştı, bunun altındaki rakam 0 olduğundan (1-0=1) yerine yazarız.

4) son basamağa gelmiş oluruz bu basmakta (3-2=1) yerine yazarız.



     

Farklı tabanlarda çıkarma işlemi yaparken önce sayılar 10’luk tabana çevrilir. 10’luk sistemde çıkarma işlemi yapıldıktan sonra sonuç hangi tabanda isteniyorsa, o tabana çevrilir.



Örnek



BU KONUNUN DİĞER BÖLÜMLERİ AŞAĞIDAKİ LİNKLERDE

SAYI TABANLARI GİRİŞ

SAYI TABANLARI ÇARPMA İŞLEMLERİ

SAYI TABANLARI ÇÖZÜMLÜ TEST


SANATSAL BİLGİ

06/08/2016

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM
COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI