SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ

Milli savunmada genel seferberlik ve kısmi seferberlik tanımları. 2941 nolu kanuna göre seferberlik ve savaş hali durumları. Seferberlik ve savaşta hali durumlarında yapılacak olan faaliyetler.


Genel ve Kısmi Seferberlik İlanı

Ülkenin bölünmez bütünlüğünü, bağımsızlığını, varlığını hedef alan bir dış saldırı durumunda veya iç ayaklanma olması ve bu duruma karşı koyabilmek için devletin ve milletin olanaklarını kullanmak gerektiğinde seferberlik ve savaş hali ile ilgili durumlar sözkonusu olur. Bu durumların nasıl ilan edileceği, nasıl uygulanacağı ve nasıl kaldırılacağı aşağıda anlatılmıştır.

2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" nun 10. Maddesinde seferberlik ilanının ne şekilde yapılacağı açıklanmıştır.

Madde 10 – Savaşı gerektiren bir durumun başgöstermesi, ayaklanma olması veya vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın veya ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten ve dıştan tehlikeye düşüren davranışların ortaya çıkması hallerinde, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Milli Güvenlik Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra genel veya kısmi seferberlik ilanına karar verir. Kararda seferberlik uygulamasının başlayacağı gün ve saat belirtilir. Bu karar, derhal Resmi Gazete’de yayınlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi onayına sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi toplantı halinde değilse hemen toplantıya çağrılır.

Kısmi seferberlik halinde, seferberlik ilan edilen bölgeler dışında görev verilecek personel, mal ve hizmetlere de yükümlülük uygulanabilir.

Seferberlik ve savaş ile ilgili tanımlar 2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" nun 3. Maddesinde açıklanmıştır. Bu maddede seferberlik, genel seferberlik, kısmi seferberlik, seferberlik hali, savaş ve savaş hali durumlarının tanımlaması yapılmıştır. Bu tanımlamalar 1 – 6 fıkralarda açıklanmıştır.


Seferberlik:

Savaş tehlikesi başgösterince devlet elindeki tüm olanaklarını savaş için kullanacak şekilde hazırlar. Ülke içinde güvenliği sağlamak ve savaş için gereken güç ve kaynakları sağlayabilmek için bireylerin hak ve hürriyetlerini sınırlandırır.

Böylece olası bir savaşta o ülke tüm insan kaynaklarını ve devletin ve halkın maddi ve manevi kaynaklarını savaş için harcayacak şekilde düzenler.

Böylece tüm toplum savaş pozisyonuna geçer ve devlet + millet şeklinde bilinçli ve sistemli bir şekilde savaşma ve tehlikelere karşı koyma stratejisi izlenir.

Ülkemizde bu durum 2941 sayılı kanunun 3. Maddesinin 1. Fıkrasında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Madde 3-1. Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının, başta askeri güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı haldir.


Yukarıdaki maddeye dayanılarak vatandaşları araçlarına el konulabilir, bankalarda veya başka türlü mal varlıklarına el konulabilir. Bu kaynaklar devlete yönelik tehditlere karşı kullanılır. Bireyler devlet tarafından çeşitli bölgelerde çeşitli görevlerde görevlendirilebilir. Bu görevin ne kadar süreceğine devlet karar verir.

Görüleceği üzere seferberlik ilanı ile bireyin kendisi ve varlıkları devlet hizmetine bağlanmaktadır. Bu durum ancak devletin ve milletin varlığını tehlikeye düşürecek büyük bir tehdidin baş göstermesi halinde kullanılır.

Seferberlik, kısmi ve genel seferberlik olmak üzere ikiye ayrılır.

Genel Seferberlik:

Genel seferberlik ülkenin tamamına yönelik bir tehdit oluştuğunda uygulanır. Ülkenin tüm ekonomik, siyasi, askeri ve sivil gücünün savaşın gereklerini karşılayacak şekilde kullanılması denilmektir. 

20. yy’dan itibaren savaşlar sadece iki ordu arasında olmaktan çıkıp bir ülkenin tüm fertlerinin katıldığı, hedef alındığı, psikolojik, ekonomik veya başka sebeplerle moralmen çökertilemeye çalışılarak o ülkenin savaş gücünün tüketilmeye çalışıldığı geniş alanlı harpler olmuştur.

Toplumunu bu konuda bilinçlendiren, hazır tutan gerekli plan, düzenleme ve tatbikatları yapan ülkelerin savaşlarda daha başarılı olduğu görülmektedir.

Seferberlikle ilgili tanımın yapıldığı 3. Maddenin 2. Fıkrasında genel seferberliğin tanımı yapılmıştır.

Madde 3 – 2. Genel Seferberlik: Ülkenin tümüne yönelik bir tehdidin karşılanması, mevcut bütün güç ve bütün kaynakların kullanılabilmesi için ülkenin bütününde uygulanan seferberliktir.


Kısmi Seferberlik:

Kısmi seferberlik durumunda ülkenin tamamında seferberlik kuralları uygulanmaz. Devletin ve milletin tüm gücünün kullanılması gerekmez. Tüm bireylerin hak ve hukukunun sınırlandırılması gerekmez. Ancak gerek görülürse kısmi seferberlik durumunda da tüm vatandaşların hürriyetleri kısıtlanabilir, varlıkları devletin kullanımına açılabilir.

Madde 3 – 3. Kısmi Seferberlik: Ülkenin bir veya birden fazla bölgesinde uygulanan ve bütün güç ve kaynakların kullanılmasını gerektirmeyen seferberliktir.


Seferberlik Hali:

Seferberlik hali, seferberlik süresi içinde kalınılan zamandır. Bu zamana seferberlik hali denilmektedir.

Bu durum da kanunumuzda aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

Madde – 3 – 4. Seferberlik Hali: Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı gün ve saatten, kaldırıldığı güne kadar devam eden bir durumdur.


Savaş:

Savaş, tüm toplumu ilgilendirdiğinden devlet tüm insan kaynaklarını ve maddi kaynaklarını savaşın gerekleri doğrultusunda harcayacaktır. Halk bunun bilincinde olacak tüm imkanlarını savaşı sürdürmek için kullanacaktır.

Savaş, iki veya daha fazla ülke arasında gerçekleşen silahlı mücadeledir. Savaş kavramı ilgili kanunumuzda aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.


Madde 3 – 5. Savaş: Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve milli hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren silahlı mücadeledir.

Savaş Hali:

Savaş hali de 2941 sayılı kanunda açıklanmıştır.

Savaş halinde her birey devletin vereceği görevleri kabul etmek ve devletin emirlerine uymak zorundadır.

Madde 3 – 6. Savaş Hali: Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumdur.

Seferberliğin Kaldırılması

Seferberliğin kaldırılması aynı kanunun 13. Maddesinde düzenlenmiştir.

Madde 13 - Seferberliğin kaldırılması hakkında, seferberliğin ilanına ilişkin usuller uygulanır. Seferberlik uygulamasına, seferberliğin kaldırılmasına karar verildiği gün saat 24:00 te son verilir.


Bu yazının hazırlanmasında 2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" esas alınmıştır. Bu kanun aşağıdaki linkte görülebilir.

http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2941.pdf


Seferberlik ve Savaş Hali Uygulaması

Seferberlik Hazırlıkları



SANATSAL BİLGİ

Güncelleme - 23/01/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM

COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI