SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ UYGULAMASI

Milli güvenlikte seferberlik ilanına karar verilmesi ve seferberlik halinin uygulanması. Savaş ilanı ve savaş halinin uygulanması. Uygulamada genelkurmay ve bakanlar kurulunun görev ve yetkileri.



Savaşı gerektirecek bir durumun ortaya çıkması, büyük çaplı ayaklanma olaylarının başgöstermesi, Cumhuriyeti yıkmaya veya milletin ve ülkenin bağımsızlığını ve bütünlüğünü yıkmaya yönelik bir tehdidin ortaya çıkması üzerine bakanlar kurulu, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanır ve Milli güvenlik kurulunun da görüşünü alarak seferberlik ilanına karar verir.


Seferberlik uygulaması başladıktan sonra Bakanlar Kurulu ve kuvvet komutanlarının görevleri ve yetkileri 2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" nda belirtilmiştir.


Bakanlar Kurulunun Görev ve Yetkileri

Madde 11 – Seferberlik ilanından itibaren Bakanlar Kurulu aşağıda belirtilen tedbirleri almaya yetkilidir.

1. Seferberlik için yapılan hazırlıkların uygulanmasına başlamak,

2. Kısmi seferberlik ilan edilen hallerde, diğer bölgelerde uygulanacak yükümlülükleri belirlemek.

3. Gerektiğinde sıkıyönetim ilanına karar vermek ve sıkıyönetim ilan edilen bölgelerin tamamı veya bir kısmında daha önce olağanüstü hal ilan edilmiş ise, sıkıyönetim ilanı ile birlikte olağanüstü hal uygulamasına son vermek.

Seferberlik ilan edilmesi halinde vatandaşların hak ve yükümlülüklerinin kısmen veya tamamen sınırlandırılacağını söylemiştik. Bu sınırlandırma; vatandaşların araçlarını devlet kullanımına verme, mal varlıklarını devlete aktarma ve savaş ve benzeri tehdit doğrultusunda kullanma, vatandaşı zorunlu olarak çeşitli yerlerde görevlendirme şeklinde olabilir.

Seferberlik Halinde Komutanların Görev ve Yetkileri

Seferberlik ilanından sonra komutanlar olağanüstü yetkilere sahip olabilirler. Devletin ve milletin birliği ve dirliği için gerekli önlemleri alırlar. Bu görevi nasıl yürütecekleri kanunun 12. Maddesinde belirtilmiştir.

Madde 12 – Seferberlik ilanıyla birlikte sıkıyönetim henüz ilan edilmemiş ise, seferberlik ilan edilen bölgelerde Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararname ile görevlendirilen komutanlar, kendi sorumluluk bölgelerinde 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununda bulunan tedbirleri almaya ve uygulamaya yetkilidir.

Bu komutanlar, genel güvenlik, asayiş ve kamu düzeninin sağlanması ve devam ettirilmesi, hava ve deniz limanları ile hudutların kontrolü, yıkıcı faaliyetlerin önlenmesi ajanların ve kaçakların aranıp bulunması için lüzumlu tedbirlerin tespitiyle bu faaliyetlerin icrasında mülki makamlar ile işbirliği yapar ve gerektiğinde kolluk kuvvetlerini emrine alır.

Savaş İlanı ve Uygulamanın Başlaması

Bir ülkenin başka bir ülke ile silahlı mücadeleye girme kararı o ülkeye savaş açılmasıdır. Bir ülke saldırıya uğradığında kendi güvenliğini korumak amacıyla saldıran ülkeye savaş ilan edebilir veya ülkeler arasında başka türlü anlaşmazlıklar üzerine bir ülke başka bir ülkeye savaş ilan edebilir.

Ülkemiz Atatürk’ün "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" ilkesini benimsemiştir. Kendi güvenliğini sağlamak dışında başka bir ülke ile silahlı mücadeleye girme taraftarı değildir. Ülkemiz, üyesi olduğumuz NATO gibi kuruluşların zulüm ve soykırıma maruz kalan milletlere yardım amacıyla başlattığı hareketlere gerektiğinde destek vermektedir.

Bunun haricinde ülkemiz, sınır güvenliğini sağlamak ve terör yuvalarını dağıtmak amacıyla bu tehditleri kendi bertaraf edecek gücü bulunmayan ülkeleri bilgilendirerek bu ülkelerin topraklarına girmekte ve tehdidi ortadan kaldırdıktan sonra tekrar o ülkenin topraklarından çekilmektedir.

Son birkaç yılda komşularımız büyük bir çalkantı ve buhranlı günler geçirmektedirler. Bu ülkeler terör örgütlerinin ve isyancıların yuvasına dönüşmüş vaziyettedir. Ülkemiz bu ülkelerin yönetimlerini bilgilendirerek ve uluslararası antlaşmalara sadık kalarak bu ülkelere girmekte ve kendisine ve savunmasız sivil halka zarar veren terör ve isyancı gruplarla mücadele etmektedir. Bu olay bir savaş ilanı değildir. Topraklarına girilen ülkenin bilgisi dahilinde ve o ülkenin savunmasız insanlarına ve kendisine zarar veren çete yapıları ile mücadele edilmektedir. Bununla birlikte bu tür sınır ötesi operasyonlar için de TBMM'den tezkere adı verilen sınır ötesi operasyon kararının alınması gerekir. Bu anlamda tezkere, TBMM'nin hükümete belli bir ülkenin topraklarına silahlı güç gönderme ve bu gücü belli bir süre orada tutma iznidir. Bu süre biterse hükümetin gerek görmesi halinde tezkerenin uzatılması TBMM'de görüşülür ve onaylanması halinde bu süre uzatılır.

Savaş ilanının nasıl yapılacağı, ilgili kanunun 14. Maddesinde belirtilmiştir.

Madde 14 – Savaş ilanına Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından karar verilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde Cumhurbaşkanı da Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verebilir.


Savaş Hali ve Uygulaması

Madde 15 – Savaş ilanından itibaren Bakanlar Kurulu aşağıda belirtilen tedbirleri almaya yetkilidir.

1. Seferberlik ilan edilmemiş ise, seferberlik ve sıkıyönetim hallerinde uygulanacak tedbirlerden hangilerinin yürürlüğe konulacağına karar vermek,

2. Seferberlik ilan edilmiş ise alınan tedbirlerin uygulanmasına devam etmek.

Seferberlik ilanına gerek görülmeden savaşa girilmiş veya musahamat fiilen başlamış ise, kanunlarda yazılı savaşa ve seferberliğe ait hükümler ile yine aynı kanunlarda savaş hali, savaş zamanı ve savaş esnası gibi hallerde uygulanacağı yazılı hükümlerden hangilerinin, nerelerde veya ne zaman uygulanacağı ve bunlardan ne suretle vazgeçileceği, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Bu karar Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulur.

Şu kadar ki, savaş halinin suçun asli unsurunu teşkil ettiği hallerde fiili musahamatın başlamasıyla bu hükümler kendiliğinden yürürlüğe girer.

Savaş Halinin Kaldırılması

Savaş halinin ne şekilde kaldırılacağı ilgili kanunun 16. Maddesinde belirtilmiştir.

Madde 16 – Savaş halinin kaldırılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilir.

Savaş hali uygulaması, savaş halini sona erdiren kararda belirtilen gün ve saatte son bulur.



Bu yazının hazırlanmasında 2941 sayılı "Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu" esas alınmıştır. Bu kanun aşağıdaki linkte görülebilir.


http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2941.pdf


Seferberlik ve Savaş Hali

Seferberlik Hazırlıkları




SANATSAL BİLGİ

23/01/2018

  • YORUM YAZ
  • ADI SOYADI(veya nick)
  • YORUM

COPYRIGHT© HER HAKKI SAKLIDIR
Sitede Yer Alan Bilgi Belge Ve Materyallerin İzinsiz olarak Kopyalanması ve Alıntılanması Yasaktır

SANATSAL BILGI